Naar een actiever beleid (vervolg van hoofdpagina)

25-11-2005:	Antwoorden op kamervragen Tjon-A-Ten en Douma (PvdA) aan de ministers van Economische Zaken en Buitenlandse Zaken (3-11-2005) over de schending van rechten van volwassenen en kinderen door multinationals.
11-11-2005:	De Vierde P: de politiek aan zet: samenvattend verslag van een seminar over People, Planet, Profit & Politics (georganiseerd door Milieudefensie te Den Haag).
7-11-2005:	Antwoorden op kamervragen Jonker (CDA) aan de staatssecretaris van Economische Zaken (27-9-2005) over OESO-richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen.
26-9-2005:	Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken aan de Tweede Kamer (26 485, nr. 37) over de mogelijke relatie van de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen met het aankoopbeleid van de overheid.
1-8-2005:	Brief van ABN AMRO aan Landelijke India Werkgroep over financiële betrokkenheid van ABN AMRO bij het Brits-Indiase mijnbouwbedrijf Vedanta.
4-7-2005:	Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken aan de Tweede Kamer (26 485, nr. 35) met de resultaten van de evaluatie over ervaringen met de MVO-vereisten in het financieel buitenland instrumentarium.
30-6-2005:	Motie en stemming Tweede Kamer over duurzame bedrijfsvoering overheid.
21-6-2005:	Verslag van een algemeen overleg (29 383, nr. 30) van de vaste kamercommissies voor VROM, Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Verkeer en Waterstaat over o.a. de Rapportage Duurzame Bedrijfsvoering Overheid.
15-6-2005:	Verslag van een algemeen overleg (26 485, nr. 36) van de vaste kamercommissies voor Economische Zaken, Buitenlandse Zaken en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over maatschappelijk verantwoord ondernemen en het verslag van de EU-conferentie Corporate Social Responsibility.
15-6-2005:	Brief van het MVO Platform aan de Vaste Kamercommissie voor VROM over het Algemeen Overleg Afval en Duurzame Bedrijfsvoering.
31-5-2005:	Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken aan de Tweede Kamer (26 485, nr. 34) met een overzicht van MVO-initiatieven.
29-4-2005:	Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken aan de Tweede Kamer (26 485, nr. 33) met het verslag van de Europese conferentie over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, 7 t/m 9 nov. 2004 in Maastricht.
30-3-2005:	Motie van Kamerlid Koenders (29 800 V, nr. 89) m.b.t. mensenrechtennormen voor bedrijven.
25-3-2005:	Reactie van de staatssecretaris van Economische Zaken op brief van MVO Platform (1-2-2005).
22-3-2005:	Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken aan de Tweede Kamer (26 485, nr. 32) over het onderzoek naar een Nederlandse duurzame beursindex.
3-3-2005:	Brief staatssecretaris VROM n.a.v. rapportage Duurzame Bedrijfsvoering Overheid (29 800 XI, nr. 103).
2-3-2005:	Verslag van een algemeen overleg (29 800 XIII, nr. 68) van de vaste kamercommissie voor Economische Zaken over het Actieplan Internationaal Ondernemen.
8-2-2005:	Persbericht MVO Platform: MVO mag niet ontbreken in Actieplan Internationaal Ondernemen.
2-2-2005:	Brief MVO Platform aan de staatssecretaris voor Economische Zaken over Actieplan Internationaal Ondernemen (29 800 XIII, nr. 39) (16-11-2004).
1-2-2005:	Reactie MVO Platform op Actieplan Internationaal Ondernemen (29 800 XIII, nr. 39) (16-11-2004).
21-1-2005:	Brief van Landelijke India Werkgroep aan ABN AMRO over betrokkenheid van ABN AMRO bij het Brits-Indiase mijnbouwbedrijf Vedanta.
24-11-2004:	Open brief van het MVO Platform aan MVO Nederland (het Kenniscentrum MVO).
18-11-2004:	Verslag van een algemeen overleg (29 439/26 485, nr. 4) van de vaste kamercommissie voor Economische Zaken over MVO in conflictgebieden.
17-11-2004:	Antwoorden op vragen van Tweede Kamerleden aan de staatssecretaris van Economische Zaken over de betrokkenheid van Nederlandse bedrijven bij gevaarlijke kinderarbeid in India (8 en 11 okt 2004).
9-11-2004:	The EU Conference on Corporate Social Responsibility, Maastricht, 9 November 2004: speech by C.E.G. van Gennip, Minister for Foreign Trade.
3-11-2004:	A call for globally accountable business: aanbevelingen van maatschappelijke organisaties uit het Zuiden aan de EU voor de strijd voor een eerlijker wereld (CSR Worldwide Week, 3-10 november 2004).
26-10-2004:	Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken aan de Tweede Kamer (26 485, nr. 29) over Kenniscentrum MVO, transparantie, Europese MVO conferentie en duurzaam inkopen.
29-9-2004:	Brief van de Staatssecretaris van VROM (26 485, nr. 28) over het Nationaal Initiatief Duurzaam Ondernemen (NIDO).
29-6-2004:	Verslag van een algemeen overleg (29 439/29 234, nr. 3) van de vaste kamercommissies voor Buitenlandse Zaken en Economische Zaken over ontwikkelingssamenwerking in relatie tot ondernemen in conflictgebieden.
15-4-2004:	Brief van de Staatssecretaris van VROM (26 485, nr. 27) over het kenniscentrum MVO.
apr 2004:	"Daadkracht is bij duurzaam ondernemen volkomen afwezig".
15-3-2004:	Brief van de Minister van Economische Zaken (26 485, nr. 26) over het kenniscentrum MVO.
1-3-2004:	Brief van de Minister van Economische Zaken (26 485, nr. 25) over het kenniscentrum MVO.
22-1-2004:	Verslag van een algemeen overleg (26 485, nr. 24) van de vaste kamercommissie voor Economische Zaken over maatschappelijk verantwoord ondernemen.
19-1-2004:	Brief staatssecretaris Van Gennip (EZ) aan Tweede Kamer (26 485, nr. 23) over maatschappelijk verantwoord ondernemen.
27-10-2003:	Brief NCP aan LIW: Klacht over voetbalimporteur 'niet ontvankelijk'.
7-10-2003:	Brief staatssecretaris Van Gennip (EZ) aan Tweede Kamer over maatschappelijke jaarverslaggeving en kenniscentrum MVO.
2-10-2003:	Beleidsaanbevelingen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen n.a.v. de behandeling van de begroting 2004 van het Ministerie van Economische Zaken.
4-9-2003:	Reactie MVO Platform op concept code Commissie Corporate Governance.
13-8-2003:	Verslag van het Nederlands Nationaal Contactpunt aan de OESO.
14-5-2003:	Handelsmissie India en MVO (27 467 / 26 485 / 28 775, nr. 10).
17-4-2003:	Notitie 'Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen': Vragen en opvattingen van het MVO Platform over enkele specifieke onderwerpen.
21-3-2003:	Antwoorden op kamervragen (28 775, nr. 2) over oprichting Stichting Kenniscentrum MVO.
20-3-2003:	Rapportage Nationaal Contactpunt voor Multinationale Ondernemingen.
31-1-2003:	Kamerbrief staatssecretaris Wijn (28 775, nr. 1) over voornemen oprichting Stichting Kenniscentrum MVO.
21-1-2003:	Reactie staatssecretaris Wijn op brief campagne wereldburgers.nl.
16-1-2003:	Speech staatssecretaris Van Ardenne: "Ondernemingen en ontwikkelingsorganisaties hebben elkaar nodig".
23-12-2002:	LIW in dialoog met adidas dankzij klacht.
15-12-2002:	Nieuws van het MVO Platform: staatssecretaris Wijn enthousiast over MVO Referentiekader.
12-12-2002:	Speech staatssecretaris Wijn over MVO.
11-12-2002:	Toespraak bij presentatie van MVO Referentiekader aan staatssecretaris Wijn.
12-11-2002:	Reactie campagne wereldburgers.nl op brief staatssecretaris Wijn.
okt 2002:	LIW en de campagne wereldburgers.nl.
30-9-2002:	Brief staatssecretaris Wijn aan de campagne wereldburgers.nl.
19-7-2002:	Brief campagne wereldburgers.nl aan minister Heinsbroek en staatssecretaris Wijn.
28-6-2002:	Brief staatssecretaris Ybema aan de Tweede Kamer over maatschappelijke rapportage door bedrijven.
23-6-2002:	Veranderen bedrijven hun gedrag alleen onder druk? Een impressie van een gesprek tussen Zuidelijke gasten en parlementariërs.
17-6-2002:	'Regeerakkoord van wereldburgers' (campagne wereldburgers.nl).
8-5-2002:	Nederlanders willen internationale afspraken voor en verplichte rapportage van bedrijven: vragen/antwoorden kamerlid Koenders.
19-4-2002:	Voortgang activiteiten van de regering rond verantwoord ondernemen: brief staatssecretaris Ybema (26 485, nr. 22).
mrt 2002:	De meeste politiek partijen besteden in hun programma voor de verkiezingen van 15 mei 2002 aandacht aan verantwoord ondernemen: een vergelijking.
mrt 2002:	Veel Indiërs hebben weinig vertrouwen in het gedrag van multinationale bedrijven: India Nu doet verslag van een onderzoek.
9-3-2002:	ABN AMRO is mede-eigenaar van een fabriek voor clusterbommen (zie persbericht van de Campagne tegen Wapenhandel). De PvdA stelde daarover kamervragen en betwijfelt of zelfregulering van bedrijven wel voldoet.
28-12-2001:	Reactie LIW e.a. op MVO-Groenboek Europese Commissie.
17-12-2001:	Brief van wereldburgers.nl n.a.v. MVO-overleg.
7-12-2001:	Brief van wereldburgers.nl n.a.v. Mensenrechtennotitie.

In het kader van de campagne wereldburgers.nl, waaraan 62 organisaties deelnemen, heeft de LIW samen met andere organisaties in het najaar van 2001 vier brieven naar de Tweede Kamer gestuurd. De eerste brief n.a.v. de behandeling van de begroting van Economische Zaken leidde tot twee moties (zie verslag resultaat). De eerste motie over het kenniscentrum (28 000 XIII, nr. 13) MVO werd aangehouden omdat staatssecretaris Ybema liet weten dat hij deze al van plan is uit te voeren. In een tweede motie (28 000 XIII, nr. 12) vroeg een kamermeerderheid aan de staatssecretaris om een veel actiever beleid waar het gaat om maatschappelijke verslaglegging door bedrijven.
In een brief aan de commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport van de Tweede Kamer vraagt wereldburgers.nl aan de Kamer er bij staatssecretaris Vliegenhart aan te dringen om samen met de sportwereld in Nederland een beleid te ontwikkelen voor de inkoop van maatschappelijk verantwoord geproduceerde sportartikelen. In een brief aan de commissie Buitenlandse Zaken ter gelegenheid van de behandeling van de Notitie Mensenrechten wordt er bij bij Tweede Kamer en regering sterk voor gepleit om zich in te zetten voor bindende internationale spelregels voor internationaal opererende bedrijven (zie verslag resultaat). Tenslotte heeft wereldburgers.nl in een brief aan de commissie Economische Zaken gereageerd op nieuwe voorstellen van staatssecretaris Ybema die op 19 december 2001 in de Kamer zijn besproken (zie verslag resultaat).
Tijdens de conferentie 'MVO in ontwikkelingslanden' op 15 november 2001 hield minister Herfkens een speech over verantwoord ondernemen. Ook Herfkens is bereid om bij te dragen aan het kenniscentrum MVO.

Tijdens de eerste helft van 2001 kwam maatschappelijk verantwoord ondernemen zeer in de publieke en politieke belangstelling te staan. Het SER-advies 'De winst van waarden' - het resultaat van een al langer lopend debat over verantwoord ondernemen - deed de discussie flink oplaaien.
  Hoewel maatschappelijke organisaties niet officieel werden geconsulteerd, stuurden Amnesty International (AI) en de Landelijke India Werkgroep vóór publicatie van het advies een uitvoerig commentaar en een brief aan de SER over het concept-rapport (zie ook persbericht). Het uiteindelijke standpunt was een compromis tussen werkgevers, werknemers en onafhankelijke kroonleden.
  Na publicatie van het SER-rapport brandde ook de discussie in de media los, onder meer in het Financieel Dagblad. Op 9 januari 2001 publiceerde de Volkskrant een opinieartikel van de LIW en AI over het onderwerp, in een reactie op een artikel van SER-voorzitter Herman Wijffels. AI en LIW bekritiseerden in hun artikel onder meer dat het SER-rapport geen onderscheid maakt tussen verantwoord ondernemen in Nederland en in het buitenland en louter kiest voor een vrijwillige benadering. Daardoor wordt de naleving van fundamentele arbeidsrechten in het buitenland, onterecht, een vrije keus voor de ondernemer.

In het februari 2001 presenteerden 34 maatschappelijke organisaties, waaronder de Landelijke India Werkgroep en Amnesty International als initiatiefnemers, het manifest 'Profijt van Principes' aan staatssecretaris Ybema van Economische Zaken. Inmiddels wordt het manifest (nu ook in een Engelstalige versie en een verkorte versie beschikbaar) door tachtig organisaties gesteund.
  De regering is in enkele beleidsstukken ('MVO: Het perspectief vanuit de overheid', 'Beantwoording vragen Algemeen Overleg 26 april 2001', 'MVO en het financieel buitenlandinstrumentarium' (26 485, nr. 15) en een korte brief over exportfinanciering en milieu) gedeeltelijk aan de wensen in het manifest tegemoet gekomen. Er komt een verantwoord inkoopbeleid van de overheid zelf plus een actief kenniscentrum voor verantwoord ondernemen. In de toekomst moeten exportkredieten en exportgaranties voldoen aan sociale en milieucriteria. Hoe dat er concreet uit gaat zien moeten nog blijken. Zeer teleurstellend is echter dat de regering geen steun geeft aan het wetsontwerp van PvdA en GroenLinks om bedrijven te verplichten tot sociale en milieu-verslaglegging over hun activiteiten in het buitenland. Wel wordt het bedrijfsleven, onder meer in een lezing van premier Kok opgeroepen om meer verantwoording af te leggen.
  De Tweede Kamer heeft drie debatten aan het onderwerp gewijd (zie het verslag van 26 april (27 400 XIII / 26 485, nr. 57) en het verslag van 7 juni (26 485, nr. 17)). Een motie (26 485, nr. 16) van VVD en CDA om de door staatssecretaris Ybema voorgestelde sociale en milieucriteria voor exportkredieten en exportgaranties onder uit te halen door ze te laten toetsen op 'verhoging van de administratieve lastendruk voor bedrijven' (zie verslag) haalde het niet in de Kamer. De VVD stelde ook vragen over dit onderwerp aan de staatssecretaris.

De voorgeschiedenis

Op 5 december 2000 nam de gehele Tweede Kamer, uitgezonderd de VVD fractie, twee moties (26 485, nr. 12/13) aan waarin de regering wordt gevraagd om een gedragscode voor de 'overheid als ondernemer' (inkoper, opdrachtgever e.d) te ontwikkelen en om sociale en milieucriteria vast te stellen voor exportkredieten en exportkredietverzekeringen.
  De moties vloeiden voort uit een kamerdebat dat op 11 oktober plaatsvond (zie verslag). Amnesty International en de LIW hebben, samen met tien andere maatschappelijke organisaties, in de week voorafgaande aan dit debat een uitvoerige brief aan de Kamer gestuurd met een reactie op een brief van staatssecretaris Ybema (Economische Zaken) van 29 juni over dit onderwerp.
  In de brief pleiten de twaalf organisaties onder meer voor een Nederlandse (model)gedragscode, periodieke sociale verslaglegging door bedrijven en een informatie- en beleidscentrum voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (zie ook persbericht).

Op 28 januari 2000 stuurden dezelfde twaalf organisaties een brief aan de Kamer in reactie op een eerdere brief van staatssecretaris Ybema, die daarbij een voorbeeldgedragscode/checklist voegde voor bedrijven die ook buiten Nederland verantwoord willen ondernemen. Op 2 februari 2000 sprak de Kamer daarover (zie verslag).

Meer brieven en documenten van staatssecretaris Ybema, de Tweede Kamer en maatschappelijke organisaties uit 1999:

• brief staatssecretaris Ybema (6 oktober 1999): 'maatschappelijk ondernemen in internationaal verband, een tussenstand'.
• brief Zuid-Noord Federatie (17 juni 1999) in reactie op brief staatssecretaris Ybema (16 april 1999) (26 485, nr. 1).
• toespraak staatssecretaris Ybema (15 september 1999) tijdens symposium 'Gedragscodes voor het internationale bedrijfsleven'.
• motie van CDA, GPV, PvdA, D'66 en GroenLinks (15 september 1999).
• "Maatschappelijk verantwoord ondernemen - een 10 puntenplan", GroenLinks Tweede-Kamerfractie, juni 1999.
• "Maatschappelijk verantwoord ondernemen", Partij van de Arbeid, 23 juni 1999.