terug
Uit: India Nu 98 (nov-dec 1995)


Zanskari willen einde aan isolement

Boeddhisten blokkeren wegen voor toeristen


De Zanskari, een boeddhistisch volk in de deelstaat Jammu en Kashmir, zijn tot actie overgegaan. Sinds enige jaren worden ze meer en meer gedomineerd door de Kashmiri. Als protest hiertegen verhinderden zij in augustus de toeristen Zanskar binnen te komen. Op die manier vestigden zij de aandacht op hun problemen en gingen zij de strijd aan met de Kashmiri voor wie de toeristen een belangrijke bron van inkomsten zijn.

Zanskar ligt in het noordelijkste deel van India, dat grenst aan Pakistan, China en Tibet. Het voormalige koninkrijkje ligt als het ware opgesloten in een dal, ingeklemd tussen de Ladakh Mountain Range en de Zanskari Mountains, waar de 300 km lange Zanskar doorheen stroomt. De Zanskar rivier mondt uit in de Indus op het laagste punt in Zanskar. Het hoogste punt ligt ruim boven de 7.000 m. Het klimaat is droog, met heftige winden en de temperatuur varieert sterk, afhankelijk van dag en nacht, en van jaargetijden. In januari daalt de temperatuur tot -20oC en sneeuwhoogtes van twee meter zijn dan geen uitzondering. De enige weg, van Kargil naar Padum, is maar gedurende vier maanden per jaar open.


Moslims en boeddhisten

Zanskar ligt in de deelstaat Jammu en Kashmir. Dit gebied is al vanaf de onafhankelijkheid een haard van conflicten tussen India en Pakistan. De overgrote meerderheid van de bevolking is moslim. Door de eeuwen heen was er een vreedzame verhouding met de naburige boeddhistische volkeren, zoals de Ladakhi en de Zanskari. Van oudsher leefden onder die volken overigens ook kleine groepen moslims.
Als gevolg van de politieke conflicten mijden de toeristen Kashmir, dat een zeer florerende toeristenindustrie kende. Vooral de woonboten op het Dal Lake in Srinagar vormden een grote trekpleister. De Kashmiri zagen hun inkomstenbron opdrogen en trokken westwaarts naar Leh, de hoofdstad van Ladakh, en naar Padum om daar hotels en souvenirwinkels te openen. Tegelijkertijd volgden zij hun eigen (moslim)leefwijze en versterkten daarmee de identiteit van de kleine groep moslims die van oudsher in deze overwegend boeddhistische gebieden heeft geleefd. Plotseling verrijzen moskeeën naast boeddhistische tempels, wordt in de vroege ochtend en late middag vanuit de minaret tot het gebed opgeroepen. De Kashmiri zijn handiger en sneller, ontnemen daardoor de Zanskari en Ladakhi de mogelijkheid zelf inkomsten van toeristen te verwerven. Het hele sociale leven wordt overspoeld door de moslims, op scholen krijgen zij de overhand, op politiek terrein vormen zij de meerderheid. Zelfs gebruiken zij Zanskar om er hun wapens te verbergen, die voornamelijk bedoeld zijn voor de strijd tegen de Indiase regering.


Lege handen

Bestuurlijk valt Zanskar onder het district Kargil, dat overwegend moslim is, in de deelstaat Jammu & Kashmir. In het verleden hebben de Zanskari al de nodige druk uitgeoefend om tenminste twee vertegenwoordigers vanuit het district Kargil te hebben, één voor de Kargili en één voor de Zanskari. Deze eis is in 1989 van hogerhand wel ingewilligd, maar leidt er in de praktijk toe, dat Kargil met een beroep op het hogere inwonersaantal twee representanten aanstelt. In Kargil wonen 50.000 mensen, terwijl Zanskar ca. 12.000 inwoners telt. De Zanskari staan zodoende weer met lege handen. Behalve de numerieke meerderheid van de moslims en hun dominante leefwijze zijn de boeddhistische Zanskari ook bevreesd voor de sterke drang van de Kashmiri om zich bij Pakistan te voegen.
Voor het eerst hebben de zachtaardige Zanskari ingegrepen. Zij hebben het recht in eigen hand genomen door alle toeristen, die deze zomer vanaf 10 augustus Zanskar trachtten binnen te reizen, een halt toe te roepen. Op de enige toegangsweg van Kargil naar Padum (de hoofdplaats van Zanskar) werden bussen en auto's gestopt, Westerse toeristen vriendelijk verzocht uit te stappen en terug te keren. De trekkingroutes vanuit Darcha of Lamayuru werden op dezelfde wijze geblokkeerd. Vooraankondigingen waren er wel geweest, doch alleen in het omringende gebied. Toeristen hadden hier veelal geen weet van. Door de toeristen te verhinderen Zanskar binnen te komen, droogt de handel op en zullen de Kashmiri terug gaan naar Srinagar. Daarmee hoopten de Zanskari druk uit te oefenen om aandacht te krijgen voor hun eisen.


Zitacties

De eisen van de Zanskari zijn er zowel op gericht om Zanskar haar eigen (boeddhistische) karakter te laten behouden als haar uit haar (politieke) isolement te halen en verbeteringen op sociaal, medisch en onderwijs gebied aan te brengen. Zij eisten één zetel van de 79 zetels tellende assemblee van Jammu en Kashmir voor de Zanskari. Daarnaast eisten zij een autonome politiek voor Zanskar; de Zanskari zouden zeggenschap moeten krijgen in de ontwikkelingsplannen en verantwoordelijkheid voor het bijbehorende budget. Een bijzondere vertegenwoordiging op centraal niveau, en financiële middelen zijn volgens het actiecomité nodig in verband met de geïsoleerde ligging van Zanskar. Tot slot zou een weg van Padum naar Leh het geïsoleerde Zanskar moeten ontsluiten. Deze weg zou in plaats van de huidige vier maanden minimaal zeven maanden per jaar open moeten zijn, hetgeen de voedselvoorziening en medische situatie aanmerkelijk zou verbeteren. Dit wordt ook wel de Chaddar route genoemd waarover al vele malen gesproken is, echter tot nog toe zonder resultaat.
Het All Party Action Committee Zanskar onder leiding van Sonam Namgyal en Chostar heeft deze eisen verwoord. Met steun van de studentenbeweging onder leiding van Tenzin Lakpa en met lokale mensen, meest boeren, zijn de acties uitgevoerd; zitacties voor het kantoor van de SDM (Subdivisional Magistrate) in Padum, demonstraties in en rond Padum en pamfletten werden opgehangen. Overleg werd gevoerd met de politie en met de leiders van de plaatselijke moslim bevolking. Getracht werd de oplopende spanningen en de dreigende schermutselingen tussen beide bevolkingsgroepen in de greep te houden. Helaas kon niet worden voorkomen dat met stenen werd gegooid en dat een bus beschadigd werd. Men gaf elkaar de schuld. Hoe dan ook, dit was een reden voor de politie om de buitenlanders zoveel mogelijk te laten vertrekken teneinde hen buiten schot te houden en op die wijze in hun veiligheid te voorzien.
Al eerder was actie ondernomen: in januari van dit jaar is een zitactie in de hoofdstraat van Jammu gehouden. Deze werd beëindigd toen de lokale regering beloofde de kwestie met het centrale gezag in Delhi te zullen bespreken en toezegde te zullen zorgdragen voor een aantal medische voorzieningen. Dit bleken loze beloften. Vandaar dat nu voor een hardere opstelling is gekozen.


Hulp

De nood is niet alleen in politiek opzicht hoog. Medische voorzieningen zijn zeer beperkt. Het onderwijs is hard aan verbetering toe. Beide zijn van cruciaal belang voor de toekomst van Zanskar. Er zijn enkele buitenlandse organisaties, die hulp verlenen. Zo probeert Aide Medicale au Zanskar (Versailles, Frankrijk) te doen wat het kan om lokaal een ziekenhuisje van de grond te krijgen en training te geven aan de amchi's (lokale medicijnmannen) op het gebied van hygiëne en gezondheid. Vanuit Nederland heeft de Stichting Hulp aan Tibetanen donaties gegeven aan een school in Pipitting nabij Padum. Dit zijn slechts kleine bijdragen. De Zanskari moeten, willen zij overleven en vooruitkomen, meer middelen krijgen: eigen verantwoordelijkheid, zeggenschap en financiële middelen. Daar vechten zij voor. Het belang van de individuele toerist is hieraan volstrekt ondergeschikt. De Zanskari verdienen niet of nauwelijks aan de toeristen, maar zij dragen hen geen ondankbaar hart toe. Hun geduld is evenwel zo lang op de proef gesteld, dat zij geen andere - vreedzame - middelen meer weten.

XXX




begin document

tijdschrift India Nu

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 3 juli 2008