terug
Uit: India Nu 167/168 (mei-aug 2007)




Zakenmensen betreden de Indiase politiek

Met een Bentley naar het parlement


De auteur houdt u de komende maanden op de hoogte van de razendsnelle economische hervormingen in de verschillende sectoren in India. Deel 3: De politiek.


Vijay Mallya kon politiek en zaken niet uit elkaar houden

Voor Jamsetji Tata gold: eerst India, dan zaken

Mahatma Gandhi onderstreepte het nog tijdens het onafhankelijkheidsproces van India: mensen in overheidsdienst dienen een minimaal salaris - voldoende om een eenvoudig leven te leiden - te ontvangen. Alles stond in het teken van de opbouw van het onafhankelijke India, van patriottisme en persoonlijke opoffering aan het grotere goed. Maar tijden veranderen.


  Twee miljoen zakenmensen

Sinds de vroege jaren tachtig van de vorige eeuw maakt India een economische groeispurt door. Op een bevolking van meer dan een miljard IndiŽrs gaat het met name om zo'n twee miljoen zakenmensen en ICT-ers in Bangalore (Karnataka), Hyderabad (Andhra Pradesh), Bombay en sinds kort ook West-Bengalen die verantwoordelijk zijn voor deze explosieve groeicijfers. Met de groeiende economie verandert ook het sociale klimaat. De bouw van de jonge, onafhankelijke staat India is niet meer het enige en voornaamste waar mensen voor werken. Persoonlijke rijkdom en macht worden steeds belangrijkere drijfveren. Politiek wordt meer en meer gezien als een middel om invloed uit te oefenen op de groei van het eigen bedrijf. Zakenmensen steunen financieel een politieke partij, en als tegenprestatie komen zij op een verkiesbare plaats bij de verkiezingen te staan. Vanuit hun zetel in het parlement kunnen deze zakenmensen invloed hun eigen zaken netwerk dienen door lucratieve contracten of gunstige bouwlocaties voor eigen of bevriende bedrijven te selecteren. Ten koste van anderen, zoals de boerenfamilies wiens landbouwgrond onteigend wordt om die bouwlocaties te realiseren.


  Persoonlijk gewin

De niet aan bedrijven verbonden 'traditionele' politici zeggen zich zorgen te maken over de snelle toename van zakenmensen in de politiek in de afgelopen vijf jaar. De 'traditionelen' vrezen dat het merendeel van de zakenlui enkel uit is op persoonlijk gewin en geen oog heeft voor de belangen van de bevolking die zij wel behoren te vertegenwoordigen. Daarmee zou het politieke systeem worden uitgehold. Zo krijgt de burger steeds minder vertrouwen in de politiek en wordt deze vatbaar voor groeperingen die zeggen het wel op te nemen voor 'de gewone man', zoals de maoÔsten in de binnenlanden van India. Opmerkelijk - en hoopgevend - was het dan ook dat de Janata Dal (United) Vijay Mallya onlangs uit de partij zette, toen bleek dat deze bestuursvoorzitter van de UB Group (die o.a. een vliegmaatschappij bezit) vanuit zijn parlementszetel bezig was zijn eigen bedrijf te bevoordelen. Talloze zakenlieden blijven echter gewoon zitten. Het belang voor de partij op korte termijn (financiŽle steun) weegt vaak zwaarder dan de imagoschade die zakenmensen kunnen aanrichten aan het imago van de partij op de langere termijn.


  Birla's en Tata's

Nieuw is het verschijnsel 'zakenmensen in de politiek' niet. Het past in de voortgaande ontwikkeling van globalisering. Om het dichterbij huis te zoeken: met de plotselinge populariteit van de Lijst Pim Fortuyn (LPF) in 2002 kregen zakenlui als Herman Heinsbroek, tevens eigenaar van Free Record Shop, en vastgoedondernemer Ed Maas hoge posities in de partij - en zelfs de regering - in ruil voor financiŽle partijsteun.
Ook in India zelf is verwevenheid van politiek en bedrijfsleven niet nieuw. In de eerste decennia van de onafhankelijkheid zijn bekende industriŽle families als de Birla's, Bajaj's en Tata's bekende gezichten in de politiek. Hun contacten met de politiek zal hen geen windeieren gelegd hebben. Cruciaal verschil is wel dat hun eigen belangen destijds duidelijk ondergeschikt waren aan die van de opbouw van het land. In het India van nu, waarin geld steeds belangrijker wordt, gebruiken zakenmensen de politiek steeds meer als middel om hun eigen belang te dienen. Daar is een land nog nooit beter van geworden.


Voor dit artikel is gebruikt gemaakt van het gastcollege over de Indiase economie van Shanta Devarajan (World Bank)
tijdens de India-reeks van de Universiteit van Amsterdam.

xxx


In het volgende nummer neemt de auteur u mee naar de gezondheidszorg.



terug
Maatschappelijk verantwoord ondernemen
HOME Landelijke India Werkgroep
tijdschrift INDIA NU
Landelijke India Werkgroep - 17 augustus 2007