terug
Uit: India Nu 125/126 (mei-aug 2000)


Vredesbeweging

Morele woede nodig voor kernwapenvrij India


Twee jaar geleden hielden India en Pakistan hun kernproeven. Beide landen kregen in New York dan ook de nodige aandacht op de onlangs gehouden grote internationale conferentie (24 april tot 19 mei 2000) over het Non-Proliferatieverdrag (NPV), het verdrag dat de verspreiding van kernwapens moet tegengaan. Voorafgaande aan die conferentie was de Indiase vredesactivist Achin Vanaik in Nederland, waar hij sprak met diplomaten, ambtenaren en politici.

Met hun 'wapenfeiten' van mei 1998 schonden India en Pakistan overigens niet het NPV. Beide landen hadden het verdrag, dat in 1970 van kracht werd en in 1995 werd verlengd, namelijk niet ondertekend. Niettemin is volgens Achin Vanaik de nieuwe kernmachtstatus van zijn land niet onomkeerbaar. Maar dan is er volgens hem meer nodig dan koel-zakelijke diplomatie en onderhandelingen.
  Vanaik is mede-oprichter van MIND (Movement in India for Nuclear Disarmament), een Indiase organisatie die streeft naar nucleaire ontwapening. "We kunnen de problemen niet oplossen zonder diepe morele woede", zei hij op een bijeenkomst in de Amsterdamse IJsbreker. "Het grootste probleem waar we mee te maken hebben is morele onverschilligheid. De mensen zijn niet goed of slecht, maar het kwaad (de aanwezigheid van kernwapens) wordt banaal en alledaags."
  In India is er na de kernproeven van mei 1998 wel degelijk ruim protest gekomen, anders dan de berichten in de (internationale) media over massaal juichende Indiërs deden geloven, vertelt Vanaik. "Maar voor heel veel Indiërs was het al dan niet hebben van de 'hindoebom' helemaal geen kwestie. De helft had een half jaar na dato nog niet eens van de kernproeven gehoord." Vanaik beseft dat de Indiase vredesbeweging een enigszins 'elitair' karakter heeft, en dat vele miljoenen arme Indiërs te druk met overleven bezig zijn om zich in te laten niet zoiets als kernwapens. Vanaik: "Een specifiek probleem in Zuid-Azië is dat een nucleair conflict nog niet algemeen gezien wordt als een ramp."
  Beter geïnformeerde landgenoten zouden zich massaler tegen kernwapens moeten keren, vindt de Indiase vredesactivist. Ze hebben volgens hem daartoe alle reden. Kernwapens zijn immoreel en ze lossen niets op. De veiligheidssituatie in India en Pakistan is duidelijk zorgwekkender geworden, nu beide landen kernwapens hebben. Het idee van 'nucleaire afschrikking' ten spijt was er vorig jaar de bijna-oorlog tussen beide landen, vanwege de (Pakistaanse) infiltranten bij Kargil in Kashmir. Ook aan bedreigingen ontbreekt het niet, aldus Vanaik. "Tijdens de Kargil-crisis waren er dertien nucleaire dreigingen over en weer. Een regeringsgezinde Hindi-talige krant in India vroeg zich af: 'Waarom heeft India kernwapens gemaakt? Om ze op de plank te laten liggen?'"
  Op de vraag wat de vredesbeweging in het Westen bij kan dragen aan het veiliger maken van de situatie in Zuid-Azië, klinkt Vanaik stellig. "Hun regeringen onder druk zetten om stappen te ondernemen." Daarbij denkt Vanaik niet aan economische stappen, zoals die na de kernproeven werden genomen. "Die treffen vooral de sociaal-economisch zwakkeren. Ik zie meer in symbolische druk op cultureel en politiek gebied. Waarom zou je George Fernandes uitnodigen voor een internationale socialistische bijeenkomst?" aldus Vanaik, doelend op een bezoek van de Indiase minister van defensie, en lid van de Samata Party (een kleine 'socialistische' regeringspartij) aan Japan.
  Kernwapenmachten, en zeker de VS, waar de senaat vorig jaar weigerde het Kernstopverdrag (algemeen verbod op het doen van kernproeven) te ratificeren, hebben nauwelijks moreel het recht om andere landen onder druk te zetten om hun kernwapens op te geven of om ze niet te ontwikkelen, benadrukt Vanaik. Maar voor niet-kernmachten als Nederland, ligt dat naar zijn idee heel anders. Zelfs al zijn ze lid van de Navo, een militair bondgenootschap dat wel over kernwapens beschikt.

Henk Boon




begin document

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 5 februari 2001