|
Bloot in Bollywood
Moderne Hindi-cinema
maakt taboes bespreekbaar
Poster voor Dhoom 2
|
|
Bollywood-films tonen de laatste jaren steeds vaker controversiële
thema's. Ook op het gebied van seksualiteit en relaties.
In de Hindi-cinema is steeds meer bloot te zien en verliezen
de sari’s het van de korte rokjes. Geen onschuldige liedjes
meer met dartelende paartjes in de bergen van Zwitserland,
maar broeierige scènes in New Yorkse clubs en veel bloot op
het strand in muziekclips. Ook al zijn de films soms wat kort
door de bocht, het maakt de taboes wel beter bespreekbaar.
De heldin knippert met haar ogen, raakt
bijna de lip van de filmheld aan en
precies op dat moment komen er twee bloemen
of een zonsondergang in beeld. Of ze
barsten uit in gezang op een bergtop. Twee
bloemen die elkaar aanraken. Twee vogeltjes.
Een bloemetje en een bij. Zo wordt in de traditionele
Bollywood-films de kus tussen twee
geliefden verbeeld. De held en heldin verklaren
elkaar de liefde met filmliedjes waarin
veel meer wordt verteld dan een enkele kus.
Poëtische teksten, dromerige landschappen
en vele danspasjes. Het hoorde er allemaal
bij. Een tiental jaren geleden werd er nauwelijks
een kus vertoond in Bollywood-films,
maar inmiddels heeft de kus zijn intrede gedaan
in India. Kussen in de film blijft ook nu
nog een gevoelig thema en een passionele
zoen kan nog steeds heel wat commotie teweeg
brengen. In 2006 bijvoorbeeld werden
de actrice Aishwarya Rai en acteur Hrithik
Roshan voor de rechter gedaagd vanwege
een te passionele zoen in de film Dhoom 2.
DE BESPROKEN FILMS
OP EEN RIJTJE
Life in a Metro (2007)
|
Salaam Namaste (2006)
|
Kabhi Alvida Naa Kehna (2006)
|
Dhoom 2 (2006)
|
My Brother Nikhil (2005)
|
Silsila (1981)
|
|
|
 Taboes
Relaties en seksualiteit zijn niet meer
hetzelfde als een tiental jaar geleden, als je
de films moet geloven. Nog steeds speelt
de klassieke hindoe-moslim relatie of de
liefde tussen een meisje uit de upperclass en
een stoere motorheld uit de achterbuurt. De
laatste jaren echter verschijnen er steeds meer
films waarin controversiële liefdesthema's
aan de orde komen. De moderne relaties en
taboes waar de Indiase samenleving nog niet
helemaal klaar voor is, spelen nu al wel een
hoofdrol in de bioscoop.
Een deel van het Indiase publiek oppert dat
Bollywood-films nu te veel beïnvloed worden
door het Westen. Met broeierige discoscènes
in New York en sexy muziekvideo's kan nu eenmaal
niet iedere Indiër zich identificeren. Films
met veel bloot en seksuele toespelingen zijn
niet de films die met de hele familie bekeken
kunnen worden. En dat terwijl de bioscoop
vaak het belangrijkste uitje voor de familie is.
| « Voor veel Indiërs zijn
scheidingen, buitenechtelijke en
homoseksuele relaties nog geen
sociaal geaccepteerde thema's » |
De moderne thema's spreken voor een ander
publiek wel tot de verbeelding. Volgens hen
zijn deze films een welkome eerste zet naar het
doorbreken van bestaande taboes.
De film My brother Nikhil (2005) was waarschijnlijk
de eerste mainstream Hindi-film
waarin de hoofdrolspeler homoseksueel is.
Een thema dat in India erg in de taboesfeer
hangt. Bij wet is homoseksualiteit verboden. In
deze film staat de broer-zus relatie centraal en
juist daarom is de film in de grote bioscopen
vertoond. De broer-zus relatie komt eerst goed
uit de verf met daarin veel traditionele Indiase
waarden en normen. Het publiek kan zich hiermee
identificeren. Later in de film wordt duidelijk
dat de hoofdrolspeler aids heeft en krijgt
hij te maken met allerhande vooroordelen over
deze ziekte en zijn homoseksualiteit. Waar
vroeger het thema homoseksualiteit enkel was
weggelegd voor documentaires of arthouse
films krijgt het nu een steeds grotere rol in
de echte Bollywood-films. Vaker en vaker
is een homo in een bijrol te bespeuren en
homoseksualiteit wordt nu benoemd.
In 2007 bracht de film Nishabd veel discussie
teweeg door een ander taboe te laten
zien. De grootste acteur van India, Amitabh
Bachchan, speelt in deze film een zestig jaar
oude man die verliefd wordt op de achttienjarige
vriendin van zijn dochter. Deze relatie
tussen een oude man en een meisje dat net
de puberteit voorbij is, oogstte veel kritiek.
De deelstaatregering in Uttar Pradesh wilde
de film zelfs verbieden omdat het tegen de
Indiase waarden en normen in zou gaan.
In Allahabad leidde de film ook tot protesten
en werd geopperd dat dergelijke films
verkeerde westerse waarden tonen.
Het huwelijk is niet meer heilig
De bruiloft, toch een beetje het happy end
van een Hindi-film, lijkt niet langer heilig.
De film Kabhi Alvida Naa Kehna (2006) gaat
over een buitenechtelijke relatie. Overspel
komt wel vaker aan bod in Hindi-cinema,
maar aan het einde wint altijd het huwelijk,
een heilige verbintenis volgens velen. Kabhi
Alvida Naa Kehna (‘Zeg nooit vaarwel’) laat
een echtscheiding zien die geaccepteerd
wordt door de omgeving. Een scheiding die
geaccepteerd wordt door buitenstaanders
en die ook leidt tot een goed einde is iets
nieuws in de bioscoop. Ter vergelijking: een
kleine drie decennia geleden was in de film
Silsila (1981) een buitenechtelijke relatie
ook het belangrijkste thema. De acteur Amitabh
Bachchan vindt de liefde van zijn leven,
danst met haar in een tulpenveld in de Keukenhof,
maar trouwt met een ander, vanwege
ingewikkelde familieomstandigheden.
Het liefdesverhaal duurt voort met prachtige
filmliedjes en de gepaste dramatiek, maar
uiteindelijk kiest hij voor zijn vrouw. Het
huwelijk is nu eenmaal een verbintenis voor
het leven. Aan die heilige verbintenis lijkt nu
iets vaker te worden getwijfeld.
In Life in a Metro (2007) gaat het over het
wel en wee van relaties waar inwoners van
het moderne Mumbai tegenwoordig mee
kampen. Er wordt getwijfeld aan uithuwelijken
en ingegaan op vreemdgaan en
het ongelukkige huwelijk. Wat gebeurt er
bijvoorbeeld als je een dertigjarige ongetrouwde
vrouw bent in Mumbai, niks ziet in
een gearrangeerd huwelijk, iedereen om je
heen trouwt en jij alleen achterblijft? Wat als je man een relatie heeft met zijn
secretaresse?
Wat als je als zeventigjarige man
je ware liefde na jaren weer tegenkomt?
Aan de hand van deze moderne problemen
wordt er een meer realistisch beeld vertoond
en vormt het een contrast met het standaard
Bollywood-recept.
Zwangerschap voor het huwelijk is een
taboe dat in 2006 in Salaam Namaste op
het grote doek aan bod kwam. De hoofdrolspeelster
raakt ongewenst zwanger en
staat er (voor even) helemaal alleen voor.
In de film wordt er opnieuw gekeken naar
moderne relaties. Het gaat over samenwonen,
zwangerschap en het vader zijn. De
film speelt zich af in Australië en laat veel
scènes zien op het strand, met opnieuw veel
bloot. Het is de eerste film waarin een acht
maanden zwangere actrice ronddanst.
Verbeelding
De traditionele Bollywood-film laat veel
ruimte over aan de verbeelding. Elk klein
detail lijkt een betekenis te hebben en de
aanraking van twee handen stelt meer voor
dan een kus in een Hollywood-film. Deze
traditionele lovestories worden nog steeds
gemaakt en hebben een trouw publiek in
India. Dit publiek ziet graag de traditionele
Indiase waarden en normen terug op
het scherm, met poëzie en liedjes en geen
expliciete liefdesscènes. Volgens hen is Bollywood
anders niets meer dan een slechte
imitatie van Hollywood.
Voor veel Indiërs zijn scheidingen, buitenechtelijke
en homoseksuele relaties nog
geen sociaal geaccepteerde thema's in het
dagelijks leven, maar films waarin deze
onderwerpen aan bod komen, maken de
bestaande taboes wel bespreekbaar. De
films laten een meer realistisch beeld van
het moderne leven in India zien, maar zijn
soms wel wat kort door de bocht. Een scheiding
of ongewenste zwangerschap lijkt in de
film zonder al teveel familiedrama wel erg
gemakkelijk geaccepteerd te worden. Meer
bloot in Bollywood heeft voor al die taboes
niet veel toegevoegde waarde, maar voorlopig
is schaars gekleed wel de trend. Het
leidt vooral tot hogere verkoopcijfers. Want
seks verkoopt, ook in het preutse India.
xxx
|
|
terug
Landelijke India Werkgroep - 2 februari 2010
