Geweld door hindoe-fundamentalisten

RSS moet eigen organisatie beteugelen


Hindoe-rechts verkeert in crisis. De orthodoxe hindoeorganisatie RSS probeert met veel moeite de hindoepartij BJP steviger aan haar ideologische grondvesten te binden. Maar frustraties van hindoe-fundamentalisten die zich niet vertegenwoordigd voelen door de politiek en zich verenigen in extremistische splintergroeperingen, leiden steeds vaker tot geweld.

De hindoes in India zijn globaal verdeeld in twee kampen: het gematigde (vooral de politieke BJP) en het meer dogmatische (zoals de RSS en de internationale hindoeorganisatie VHP). Deels is deze tweedeling een bewuste strategie. Deels is het ook een teken van verdeeldheid onder hindoes. Beide kampen spreken elk een eigen taal en hebben een eigen ideologie. Deze ideologieën hebben veel raakvlakken met elkaar, maar lopen uiteen wat betreft de bereidheid om compromissen te sluiten met andere politieke, sociaal-maatschappelijke en religieuze groeperingen. Pragmatisme versus ideologie. Steeds hebben de beide kampen elkaar nodig gehad om zoveel mogelijk hindoes te bereiken en aan zich te binden. Het dogmatische kamp had een politieke tak nodig voor vertegenwoordiging in de regering. En het gematigde kamp had de dogmatische tak nodig voor ideologische fundering van hun inhoudelijke boodschap. Zij probeerden elkaar daarom ook in evenwicht te houden.

Bewuste strategie
Als bewuste strategie was de tweedeling onder hindoes bijvoorbeeld zichtbaar rondom de bestorming en vernietiging van de Babri Masjid in Ayodhya, in de deelstaat Uttar Pradesh in 1992. De BJP-geleide deelstaatregering in Uttar Pradesh toonde zich gematigd en redelijk door te beloven om de moskee te beschermen en beriep zich op overmacht toen extreem-rechtse hindoes toch de Babri Masjid verwoestten. Met de openlijke intentie om de moskee te beschermen en achteraf te betreuren dat dit niet was gelukt, stelde de BJP de gematigde hindoes tevreden. De verwoesting van de moskee werd in dogmatische hindoe-kringen juist gezien als een grote overwinning, en stelde ook hen tevreden. Van onderlinge beschuldigingen tussen beide kampen was althans openlijk nauwelijks sprake. Zo hielden beide kampen elkaar in evenwicht en wisten zij een breed scala aan hindoes aan zich te binden. Het ging ook wel eens mis tussen beide kampen. In 2001 bekritiseerde Pravin Togadia, tegenwoordig leider van de orthodoxe hindoe-organisatie VHP, het binnenlandse veiligheidsbeleid van de BJP-geleide regeringscoalitie na de aanval op het Indiase parlement. Togadia bepleitte de opzet van burgerwachten door het hele land die verdachte activiteiten moesten observeren én aanpakken, zonder noodzakelijke tussenkomst van de politie. Hij liet zich hierbij inspireren door dergelijke burgerwachten in Israël die nauw samenwerken met de veiligheidsdienst Mossad. De VHP en andere grote hindoe-organisaties hebben deze burgerwachten nooit officieel ingevoerd. Maar het idee leeft nog steeds voort onder extremistische hindoes.

Ongeduld
De rechtse hindoe-organisatie RSS heeft er de handen vol aan om de BJP om te vormen tot een partij die meer loyaal is aan de hindoe-ideologie dan in de voorgaande jaren. De grote nederlaag van de BJP bij de parlementsverkiezingen in het voorjaar van 2009, gaf de RSS carte blanche om schoon schip te maken binnen de partij die naar het oordeel van rechtse hindoe-fundamentalisten veel te gematigd was geworden. Maar dit proces kost veel tijd en energie.
Ultrarechtse hindoes worden ongeduldig omdat zij zich niet vertegenwoordigd voelen door de politiek. Zij willen een samenleving waarin hindoes het voor het zeggen hebben. Als dat niet goedschiks gaat via democratische middelen, dan desnoods kwaadschiks met geweld. Gebaseerd op de ideeën van burgerwachten, zoals in 2001 geuit door Togadia, gaan zij middels splintergroeperingen steeds vaker over tot geweld en terreur. Legitimatie daarvoor zoeken zij in vergelding voor aanslagen en misdrijven door niet-hindoes. Zo wordt geprobeerd de druk op te voeren om etnische en religieuze (christelijke, islamitische) groeperingen te intimideren en te onderdrukken. Dat gaat buiten de bestaande wetgeving om, en daarbij hanteren zij hun eigen normen en eisen.

Beteugelen
De RSS heeft zelf door de jaren heen weliswaar vaker gebruik gemaakt van intimidatie van etnische en religieuze groeperingen, maar het is voor de RSS van groot belang vat te houden op de splintergroeperingen. Van het evenwicht tussen gematigde en orthodoxe hindoes zoals rond 1992, is nu geen sprake meer. De kans is veel groter dat het geweld van de hindoe-fundamentalisten zich tegen de RSS gaat keren. Bomaanslagen waarbij betrokkenheid van extremistische hindoe-groeperingen is aangetoond, zoals in Malegaon (2006) en Goa (2009), zijn daarom een zorgelijke ontwikkeling voor de RSS, die de eigen organisatie beslist moet zien te beteugelen.

xxx

terug
Dalits
HOME Landelijke India Werkgroep
tijdschrift INDIA NU
Landelijke India Werkgroep - 17 september 2013