terug
Uit: India Nu 70 (jan-feb 1991)


Kernenergie in India

Tegenstanders onvaderlandslievend?



India was het eerste ontwikkelingsland dat reeds in 1954 een kernenergieprogramma uitstippelde. Met de eigen uraniumvoorraden wilde het Ministerie voor Atoomenergie een zelfstandige splijtstofcyclus opbouwen, met kweekreactoren en opwerkingsfabrieken. De hele wereld schrok in 1974 toen de eerste Indiase atoombom tot ontploffing werd gebracht. Momenteel zijn er negen kerncentrales in werking waarvan de oudste, Tarapur, dateert van 1969. Zes kerncentrales zijn in aanbouw en nog eens zes zijn er gepland.

Trombay kerncentrale


Anti-kernenergiestrijd

De anti-kernenergiebeweging in India stuit op dezelfde problemen als de Westerse, een kapitaalkrachtige atoomlobby die gesteund wordt door de overheid en een onvoldoende voorgelichte bevolking. De discussie speelt zich voornamelijk af in de kranten waar advertenties van de lobby voor kernenergie worden bestreden in de rubriek ingezonden brieven.
Eén van de groepen die zich verzet tegen de invoering van kernenergie in India is CANE (Citizens for Alternatives to Nuclear Energy) in Bangalore. "Zullen we technologisch wel achterblijven?" is de vraag die mensen in de anti-kernenergiebeweging in India zich stellen. Voor de Nuclear Power Corporation (NPC) is dit geen vraag maar een feit. Bij het lezen van de advertenties in de verschillende landelijke dagbladen, die de NPC plaatst, moest ik regelmatig denken aan de folder over de kerncentrale van Dodewaard die ik in de bus kreeg. Deze advertentiecampagne is gestart om te proberen de hoorzitting van het Hooggerechtshof in New Delhi over de bouw van vijf kerncentrales, de aanleg van een uraniummijn en een opwerkingsfabriek in Kaiga (in de buurt van Goa), te beïnvloeden. Zo meent Nagesh Hegde van CANE.

Wat is CANE voor een organisatie?
"We hebben CANE opgericht in 1985 naar aanleiding van de plannen van het ministerie voor Atoomenergie om een uraniummijn, een opwerkingsfabriek en een kerncentrale te bouwen in Kaiga, in het noordoosten van de staat Karnataka. Kaiga ligt midden in de regenwouden. Wij besloten de mensen ter plaatse te gaan voorlichten over de gevaren van de gehele atoomcyclus, van de uraniumwinning tot en met de afvaldumping.
Dat betekende voor ons de verspreiding van folders en affiches en het houden van lezingen met behulp van dia's. De overheid weigerde met ons te praten. Via hun kanalen werden wij in advertenties en artikelen in de kranten ervan beschuldigd tegen de vooruitgang te zijn."

Hoopte de pro-kernenergielobby jullie uit te schakelen door jullie als "onvaderlandslievend" af te schilderen?
"Ja. Wij zouden agenten zijn van de ontwikkelde wereld die niet zou willen dat wij kerncentrales zouden krijgen. Men probeerde ons in een kwaad daglicht te stellen, zonder op onze argumenten in te gaan. Uiteraard zijn onze namen en adressen bekend en geregistreerd. Het toeval wilde dat na onze oprichting het Tsjernobyl-ongeluk plaatsvond en dat heeft menig politicus en wetenschapper tot nadenken gestemd. Uiteraard hebben zich zowel daarvoor als daarna ook nog de ongelukken voorgedaan.
In één van de Indiase centrales, in Rajasthan, ontstonden lekkages en scheurtjes die leidden tot de sluiting van deze centrale voor een periode van drie jaar. Zo hebben er meerdere 'accidents or unusual occurences' (zoals het ministerie van Atoomenergie ze noemt) in de Indiase kerncentrales plaatsgevonden."

Op wat voor andere manieren proberen jullie de uitbreidingswensen van de atoomlobby dwars te zitten?
"We zijn dus begonnen met het plaatselijk verspreiden van informatie over de gevaren van kernenergie. Daarnaast hebben we besloten de bouw van Kaiga via het Hooggerechtshof in New Delhi aan te vechten. Op 28 augustus 1990 is de hoorzitting van deze zaak begonnen en daarin zullen een aantal deskundige tegenstanders van kernenergie namens ons het woord voeren. Ik verwacht dat het wel een aantal maanden zal duren voor de zaak is afgerond. Een goede ontwikkeling is dat zo langzamerhand de publiciteit rond kernenergie de bevolking toch aan het denken zet."


Advertentie-campagne

Recentelijk heb ik een aantal advertenties gezien van de NPC waarin ze uitleggen hoe ongevaarlijk kernenergie eigenlijk is. Wat ondernemen jullie hiertegen?
"Ten eerste realiseren we ons dat de NPC deze campagne (een serie van zeven advertenties in landelijke dagbladen) is begonnen om de zaak in het Hooggerechtshof te beïnvloeden. Ze maken zich zorgen omdat we een goede kans maken. We hebben er een aantal vergaderingen aan gewijd. Uiteraard hebben wij niet zoveel geld als zij om een vergelijkbare campagne op te zetten, zelfs niet genoeg voor één advertentie. Eén van onze acties is het sturen van brieven naar de dagbladen waarin we de 'informatie' weerleggen. De 'ingezonden brieven' behoren namelijk tot één van de meest gelezen rubrieken. In onze brieven dragen wij de nodige wetenschappelijke gegevens aan die de gegevens uit de advertenties van de NPC weerleggen."


Bijdrage aan broeikaseffect?

Eén van de pro-kernenergie argumenten is dat atoomenergie geen bijdrage levert aan het broeikaseffect. Hoe zit dat?
"Het ingewikkelde van dat soort argumenten is dat politici meestal niet meer dan een kwartier uittrekken voor een gesprek. Alle informatie moet dus in een notedop gestopt worden en dat is zeer lastig.
Maar we doen ons uiterste best. Ondertussen proberen we de Planning Commission duidelijk te maken dat kernenergie absoluut niet de enige manier is om het broeikaseffect te bestrijden. Bovendien zou je de komende 36 jaar iedere drie dagen een nieuwe kerncentrale moeten opleveren als je alleen al alle kolencentrales zou willen vervangen. Wij zijn nu bezig om alle informatie die wij hebben in korte pamfletten samen te vatten en onder politici en andere beleidsmakers te verspreiden."

Alle informatie over ongelukken, incidenten en andere onvolkomenheden in de Indiase kerncentrales is geheim. Hoe komen jullie aan die gegevens?
"Het is zeer lastig voor ons om de officiële gegevens na te gaan. Gelukkig bestaat er persvrijheid. De kranten publiceren vrijelijk datgene wat zij achterhalen. In 1988 was er een lek in de Tarapur-centrale, ten noorden van Bombay. Bij het Nuclear Fuel Complex in Hyderabad was een open kernafvalplaats waar mensen zomaar konden rondlopen en kinderen speelden. Het grondwater is besmet met radioactiviteit. Wij houden een lijst bij van alle ongelukken en die publiceren we steeds weer in onze brochures. Tot op heden heeft de NPC geen van de door ons gepubliceerde gegevens ontkend. Inmiddels heeft een aantal mensen de NPC verlaten of zijn ze ontslagen omdat ze vragen begonnen te stellen die de NPC niet bevielen. Zij hebben zich bij ons aangesloten. Wij hebben voldoende bewijs van de ongelukken, alleen missen we exacte gegevens over de stralingsdoses. Rond de uraniummijnen in Jadugada (in de staat Bihar) en Chavara (in Kerala) is onderzoek gedaan naar de toename van het aantal misvormde baby's en kankergevallen. De NPC ontkent dat dit iets met straling te maken heeft, terwijl de gezondheidswetenschappers volhouden dat dit wel degelijk het geval is. Metingen worden gebruikt voor de geruststelling van omwonenden."


Tsjernobyl

Zoals ten tijde van 'Tsjernobyl' in Nederland regelmatig gemiddelden werden verstrekt en besmette produkten werden gemengd met niet of minder zwaar radioactieve. Terwijl bij een bepaalde dosis een garantie op kanker bestaat maar er daaronder geen verzekering valt te geven dat je het niet krijgt. De kansen worden alleen kleiner als de dosis lager is.
Verschillende onderzoeken in o.a. Namibië hebben aangetoond dat er wel degelijk verband bestaat tussen de uraniumwinning en het aantal kankergevallen in de omgeving. (XXX)


Anti-kernenergiebeweging

Hoe massaal is het verzet tegen de kernenergie in India?
"Niet zo massaal. In de omgeving van kerncentrales en uraniummijnen organiseren de mensen demonstraties en sturen telegrammen en kaarten naar politici. Het zijn eerder de mensen in de steden die er zich niet druk om maken. Bovendien zijn in een land als India duizenden andere problemen zoals gezondheidszorg, overbevolking, armoede, corruptie.... Kernenergie komt dus gewoon ergens onderaan de lijst en men neemt een houding aan van 'oh, er is toch niets aan te doen'.
Het aantal mensen, met name jongeren, dat in de steden in verzet komt groeit echter snel. De bewustwording neemt toe en dat is vooral vervelend voor politici die, als ze in de dorpen komen, bestookt worden met vragen als: 'Waarom bouwen jullie die centrale hier en niet vlak bij de stad waar de energie voor bedoeld is?' De politici gaan in New Delhi vragen stellen en alles loopt niet meer zo van een leien dakje voor de kernenergielobby. Zij gaan nu dus grote drommen public-relations-mensen inhuren om hun advertenties, kleurige brochures en dergelijke te ontwerpen. Daarover maken wij ons grote zorgen omdat zij over veel geld beschikken om die campagnes te financieren en wij slechts beperkte middelen hebben."

Zou het verschil maken als ze bijvoorbeeld een kerncentrale aan de rand van Bangalore zouden bouwen?
"Uiteraard zou er dan een gigantisch verzet ontstaan. Tot op heden worden de centrales zo'n drie à vierhonderd kilometer van Bangalore vandaan gebouwd. Dus maken de mensen zich er niet zo druk over. Wij voeren nu dus akties die dat aspect belichten.
Als we echt kerncentrales nodig hebben om het stroomtekort in Bangalore op te heffen, laten we die dan nog goedkoper maken door ze hier te bouwen. Dat bespaart zo'n vierhonderd kilometer kabels, masten en wat dies meer zij. Men gniffelt wat om deze suggestie, maar de NPC realiseert zich dat ze nooit een kerncentrale vlak bij een stad zal kunnen bouwen."

XXX




begin document

tijdschrift India Nu

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 22 juli 2008