terug
Uit: India Nieuwsbrief 35 (apr-mei 1985)



Jongeren en fascisme: de RSS




Jong geleerd, oud gedaan: RSS-jongeren trainen met de wapenstok
Ongeveer 500 geüniformeerde jongeren - vaak kinderen van twaalf, dertien jaar - marcheren door de hoofdstraat van Alleppey, een stadje in Kerala. Met hun zwarte laarzen, zware riemen en wapenstok, boezemen ze ontzag en angst in. Het zijn vrijwilligers van de Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS), een extreem rechtse hindoe organisatie. Een paar dagen later fietsen ze uren kris kras door de smalle straten van de moslem-wijk in een lange, oneindige rij. Na een paar weken gebeurt wat iedereen al vreesde: er breken 'godsdienstrellen' uit tussen hindoe's en moslems die zich snel naar andere steden verspreiden. In Trivandrum worden winkels van moslems verbrand en er vallen doden.

De golf van godsdienstig geweld die India overspoelt wordt steeds in verband gebracht met aktiviteiten van de RSS. Wat hierbij het meest opvalt is de rol die jongeren daarin spelen. Geen wonder: India is met 61% van de bevolking jonger dan 25 jaar, een uitgesproken 'jong' land. Hoewel jongeren niet terug te vinden zijn in de leiding, zijn ze bij parades en oefeningen, en ongetwijfeld ook bij ongeregeldheden, het kritiekloze en gewillige voetvolk van de organisatie. Waarom worden jongeren door de snel aan politieke invloed winnende RSS aangetrokken?


    Fascistische ideologie

Op het moment schijnt er maar één politieke beweging in India duidelijk in de lift te zitten: de 'Nationale Vereniging tot Zelfwerkzaamheid', de RSS. Sinds 1977 is haar aantal afdelingen gegroeid van 6.000 naar 21.000. Er zijn nu 700.000 leden die dagelijks aan de para-militaire oefeningen die ze organiseert, deelnemen. Het afgelopen jaar werden bij de jaarlijkse kollekte 10 miljoen roepies (ongeveer 3 miljoen gulden) binnengehaald. De RSS heeft afdelingen in de VS, Engeland, Kenya en Mauritius. Via de 53 organisaties die ze kontroleert betrekt ze misschien 20 miljoen mensen in haar aktiviteiten (zie schema). Ook al is ze geen 'politieke' organisatie, in de zin dat ze niets met demokratisch gekozen organen te maken wil hebben, valt het haar steeds moeilijker om zich buiten de officiële politiek te houden. Haar bemoeienissen hebben in het verleden vooral plaatsgehad via de Jan Sangh en de Janata-partij en tegenwoordig de BJP (Indiase Nationale Partij).
Ook wordt beweerd dat Indira Gandhi vele malen de hulp van de RSS gezocht heeft, met name tijdens haar herverkiezing in 1980 en na de golf van bekeringen tot de Islam die volgde op de moorden op Harijans in Meenakshipuram (Tamil Nadu) in 1981. Ook de verpletterende overwinning van Rajiv Gandhi heeft met steun uit de RSS-hoek te maken.
Officieel beweert Balasaheb Deoras, de 63-jarige leider van de organisatie, slechts volkomen vreedzame kulturele aktiviteiten te leiden, die beogen de vergane glorie van de hindoe-kultuur in ere te herstellen. Opgericht in 1925 door Dr. K.B. Hedgewar ('Doctorji' voor de volgelingen) stelde de organisatie zich ten doel een 'hindoe-natie' te stichten waarin alleen hindoe's de volledige burgerrechten zouden bezitten. M.S. Gowalkar, de officiële ideoloog van de RSS, drukt het zo uit: "Ik herhaal, in Hindoestan, het land van de hindoe's, leven en zullen leven alleen hindoe's ... alle anderen zijn verraders en vijanden van de Nationale Zaak of, om het vriendelijk te zeggen, idioten."


    Geweld

Met 'anderen' werden moslems, christenen en harijans bedoeld. Ten aanzien van de middelen die gebruikt dienden te worden laat hij zich ondubbelzinnig uit: "Duitsland heeft de wereld geschokt omdat ze het land heeft gezuiverd van het semitische ras. Ze deed dit om de zuiverheid van het Duitse ras en de Duitse kultuur te behouden. Tevens heeft ze aangetoond dat het voor rassen en kulturen die zo grondig van elkaar verschillen volkomen onmogelijk is te worden samengesmolten tot één geheel. Iets waar wij in Hindoestan lering uit moeten trekken." Het boek waaraan dit citaat ontleend is, werd geschreven in 1938. In 1979 is het door de RSS aangemerkt als

In hoeverre de RSS bij de recente moordpartij op de Sikhs betrokken was is een open vraag. Hier jonge 'goonda's' bij het plunderen van Sikh-winkels. (foto: M a n u s h i)
wetenschappelijke basis voor het hindoe-nationaal denken. De para-militaire parades en oefeningen van de RSS worden gepresenteerd als 'zelfverdediging'. Het gebruik van geweld tegen een denkbeeldig uitheems gevaar wordt hiermee gesanktioneerd. In een interview met Gowalkar gepubliceerd op 11 juli 1970 in Organiser, de officiële spreekbuis van de organisatie, verklaarde hij dat geweld heel gezond en opvoedkundig verantwoord kan zijn, net als het "pak slaag van een moeder, die ze geeft uit liefde en zorg voor haar kind". Het "pak slaag" wordt dan wel uitgedeeld met 'lathi' (wapenstok), riem, zwaard etc. En het "kind" dat een lesje nodig heeft? "Wat heeft ons tolerant gedrag tegenover de Islam en de moslems voor goeds gebracht?", antwoordt Gowalkar hierop.


    Kommunalistische spanningen

Plaats: een dorp zo'n dertig kilometer ten zuiden van Alleppey, langs de kust. De meerderheid van de mensen is er moslem. Ze leven in vrede met de hindoe-minderheid. Godsdienstrellen zijn in het dorp onbekend. Er zijn wèl ruzies tussen families, soms tussen moslem- en hindoefamilies. Vinod (16) en Raju(18) zijn de zonen van een kleine hindoe-zakenman. Geen gemakkelijke jongens. In één van de ruzies waarbij ze betrokken zijn, gaan ze op de vuist met een moslem die hen gevraagd had hem te helpen zijn handkar uit het zand te trekken. Er wordt flink gevloekt. De ruzie vindt plaats voor de deur van de moskee, net op het moment dat de gelovigen zich klaar maken voor het avondgebed. Als de priester naar buiten komt en de jongens vraagt weg te gaan, antwoordt Raju: "We doen wat we willen op de openbare weg." De weg blijkt echter niet openbaar te zijn, maar over het land van de moskee te lopen. Kwaad geworden besluit het moskee-bestuur de weg af te sluiten. Zover komt het gelukkig niet. Voormannen van het dorp, hindoe's en moslems, komen bij elkaar en bieden aan een muur tussen de moskee en de weg te laten bouwen. Vinod en Raju krijgen thuis flink op hun kop.
Maar hier blijft het niet bij. Een paar weken later verschijnt er een man in khaki shorts, wit overhemd en een zware leren ceintuur in het dorp. Hij zoekt Raju en Vinod op en spreekt met ze af een afdeling van de RSS op te richten. Dagelijks komt hij terug en geeft oefeningen op een veld waar ook een tempeltje staat. Alleen jongens mogen meedoen. Weldra doen de meeste hindoe-jongens uit de buurt van 12 tot 16 mee. Het ziet er heel leuk en opgewekt uit, vooral in deze hoek van het dorp waar de kinderen naast werken en naar school gaan nauwelijks gelegenheid hebben voor ontspanning. Een enkele vader grijpt in, en verbiedt na een fikse ruzie zijn zoon nog verdere deelname. De rest begint plannen te maken om zich te wreken op de moslems.
Zo zijn er honderden, duizenden voorvallen die door de RSS aangegrepen worden om kommunalistische gevoelens aan te wakkeren en daar politieke munt uit te slaan. Een aantal van die pogingen zijn, tragisch genoeg, geslaagd en hebben geleid tot bloedige gebeurtenissen zoals in Assam.


    Brahmanan-organisatie

Behalve tegen moslems richt de RSS zich ook tegen kommunisten en harijans, hoewel ze in haar houding ten opzichte van deze laatste groep veel minder duidelijk is. In Cannanore (Noord-Kerala) bijvoorbeeld, funktioneert de RSS duidelijk als de sterke arm van grootgrondbezitters en zakenlui uit de steden. Als antwoord op het 'geweld' dat kommunisten zouden gebruiken bij landbezettingen en stakingen, valt de RSS de politie bij en dwingt deze hardhandig op te treden. Ook schuwt ze niet het recht in eigen handen te nemen en bekende aktivisten van de CPM -

Resolutie van de RSS (juli 1982) waarin christenen, kommunisten en moslems ervan beschuldigd worden samen te zweren ten einde de (out-caste!) harijans van de hindoe-maatschappij los te maken. (In: RSS Resolves, 1982)
vaak op gruwelijke wijze - te vermoorden. In 1982 gebeurde dat vlak bij Alleppey: de afgehakte hoofden van drie CPM-leden werden 's ochtends op de brug naar het dorp ontdekt.
Ten aanzien van de harijans heeft de houding van de RSS zich de laatste tijd gewijzigd. Hoewel de organisatie alleen voor hindoe's is en harijans geen kaste-hindoe's zijn, probeert de RSS zich als hun verdediger op te werpen. Zij hoopt daarmee te voorkomen dat dezen zich bekeren tot het christendom of de islam om aan hun outcaste-positie te ontkomen. (Volgens Dalit Voice van 1 nov. 1983, een publikatie van een harijan-organisatie, zijn er de laatste jaren zoveel bekeringen geweest dat de overheid de cijfers van de laatste volkstelling over het aantal harijans, moslems en christenen niet heeft durven publiceren.) De bemoeienissen van de RSS met de harijans hebben echter een bijsmaak: het overgrote deel van de leiding en van het kader van de organisatie behoort tot de kaste der brahmanen of tot andere hoge kasten zoals de Nayar uit Kerala. En juist door deze kasten worden de harijans zo meedogenloos gediskrimineerd. Door zich op te werpen als de organisatie die de groeiende onrust onder de harijans kan helpen indammen, wil de RSS met name op de stedelijke middenklasse indruk maken. Ook de groeiende massa geschoolde werkloze jongeren moeten in de RSS het alternatief voor korruptie en inkompetentie gaan zien.


    Kulturele wederopleving?

In ieder geval heeft de RSS zoveel aan invloed gewonnen dat de Indiase elite openlijk haar steun verleent aan dekmantelorganisaties van de RSS als de Vishwa Hindu Parishad. Ze hoopt hiermee een goede investering te doen. De komende jaren zal de sociale strijd, naar men verwacht, flink oplaaien. De RSS moet de garantie zijn voor behoud van het kastensysteem en de huidige ekonomische verhoudingen. Het is maar zeer de vraag of ze daarin zal slagen. Iqbal Masud stelt in The Illustrated Weekly of India van 19 februari 1984 dat de hindoe-kultuur geen tegenwicht zal kunnen bieden aan de regionale tegenstellingen zoals die zich de laatste jaren steeds duidelijker hebben gemanifesteerd. In Assam bijvoorbeeld werden niet alleen moslems maar ook hindoe's van 8engaalse afkomst het slachtoffer van de moordpartijen van de Assamezen. Ook de problemen van de harijans zal de organisatie niet op kunnen lossen. Tenslotte stelt Masud dat de RSS er, net zo min als andere elite-partijen, in zal slagen problemen als korruptie, inflatie en werkloosheid op te lossen, omdat zij juist die klasse van feodale grondbezitters en kapitalisten vertegenwoordigt die hieruit haar kracht put.


    Meetellen

Wat de RSS wèl lukt is het mobiliseren van de jeugd. Door ze al heel jong bij de beweging te betrekken wordt er een band gesmeed voor het leven. Later zal daardoor een kontakt met bijvoorbeeld linkse scholieren- of studentenbonden verijdeld worden. De meeste kaders van de RSS zijn bij de beweging gekomen toen ze acht tot tien jaar waren, zoals leider Deoras en zijn broer.
Hoe dat in zijn werk gaat vertelt Vasant Sathe, parlementslid van de Congres-partij en oud RSS-er: "Toen ik kind was in Maharashtra zetten ze hun afdelingen op door op de pleinen spelletjes te organiseren zoals kabaddi en kho-kho. Middenklasse-kinderen uit steden zoals ik, hebben daar allemaal aan meegedaan. Na de spelletjes begonnen de gevechtstrainingen en de ideologische lessen. Zonder te beseffen waar het eigenlijk om ging werden we doordrongen van hun propaganda en raakten we geïndoktrineerd."
Er zijn verschillende soorten jongeren die zich door de RSS aangetrokken voelen.
Ten eerste de jongeren uit de hogere kasten die in de politiek van reserveringen en positieve diskriminatie van lage kasten en harijans een bedreiging zien van hun positie. Ekonomische ontwikkelingen die hun vroegere heersende

      De RSS-organisatie: cijfers geven lidmaatschap resp. oplage aan (1979).

positie hebben aangetast wijten ze aan het steeds machtiger worden van de onreine kasten.
Ten tweede zijn er de jongeren uit de stedelijke middenklassen, meest scholieren en studenten die in de RSS een manier zien om aan een onzekere en willekeurige toekomst te ontkomen. Het behalen van een diploma biedt geen enkele garantie op een baan of voor toelating tot hogere opleidingen als technische hogescholen en medische fakulteiten. Steekpenningen en persoonlijke relaties zijn zo belangrijk dat veel jongeren uit deze klasse zich een 'harde hand' wensen die schoon schip zal maken en iedereen een eerlijke kans zal bieden.
Tenslotte zijn er de massa's jongeren zonder opleiding die al van jongsaf hebben moeten werken voor een schamel bestaan. Voor hen lijkt het leven helemaal geen toekomst te bieden. Ze kunnen soms gemakkelijk voor de RSS, die beslist geen onbemiddelde organisatie is, gewonnen worden. Het geven van een uniform, mee mogen naar manifestaties en trainingskampen - met kost en inwoning - of zelfs alleen het gevoel hebben dat je ergens bijhoort, kan voldoende zijn.

Maar het echte appèl van de RSS op de Indiase jeugd blijft waarschijnlijk grotendeels beperkt tot de hogere klassen. Die jongeren hebben vaak weinig verstand van politiek en zijn, in hun geloof dat politiek een 'smerig spel' is, naïef genoeg te veronderstellen dat de RSS daar niet aan mee doet. De grote massa van de Indiase jongeren heeft al een lange werkervaring, vanaf toen ze zeven, acht jaar waren. Ook al zullen ze vaak ongeletterd zijn, deze ervaring heeft ze wel geleerd wie de bazen zijn en wat ze van hen kunnen verwachten. Ook al zijn ze tijdelijk door de RSS gefascineerd, het zal hen snel genoeg duidelijk worden dat de RSS de zoveelste politieke groepering onder de elite is die meedingt naar de macht. Het feit dat de RSS de laatste tijd steeds duidelijker onder de paraplu van de Congres-partij opereert zal zeker aan deze gewaarwording bijdragen. Wortel onder de grote massa van de Indiase jongeren zal de RSS nooit kunnen schieten, want ze is in feite niet het politieke alternatief dat hen een toekomstperspektief kan bieden. Dat alternatief zal uit hun eigen gelederen moeten komen.

XXX




begin document

tijdschrift India Nu

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 21 juni 2012