terug
Uit: India Nu 145 (sep-okt 2003)



Reisverhalen Floris Bijlsma gebundeld

Hub'dulü - Verwarring en verwondering in Azië


Geregeld verschenen de afgelopen jaren reisverhalen van Floris Bijlsma in India Nu. Nu heeft hij in eigen beheer een boek uitgegeven. Hub'dulü - Verwarring en verwondering in Azië is een bundeling van de verhalen die Bijlsma tussen 1996 en 2001 schreef tijdens verschillende tochten naar Azië.

Gevraagd naar de betekenis van de hoofdtitel van zijn boek - Hub'dulü - zegt Floris Bijlsma: 'Het woord is gewoon zomaar in me opgekomen, en ik wist meteen dat het alles in het boek dekt. Ik vond het zo treffend, omdat het woord (letterlijk: 'Hoe bedoel u???') zowel uitdrukking geeft aan de constante verwarring en verwondering die je ondergaat bij alles wat je onderweg in Azië ziet en meemaakt, als aan het kruispunt waarop zich al die ervaringen en belevenissen bevinden. Daarmee bedoel ik het raakvlak tussen het onbekende Aziatische dat je ziet (met enige fantasie zou Hub'dulü de naam van een stad kunnen zijn ergens in Azië) en het eigen Hollandse, dat het perspectief is van waaruit je dat alles beziet. Wat je in het boek leest, is Azië niet; het is een hele serie indrukken van Azië - en dan vooral India - bezien door de ogen van een Hollander.'

Dat een reis naar Azië een verwarrende en verwonderde ontmoeting oplevert tussen het bekende en het onbekende, doordringt het hele boek. Al in zijn inleiding geeft Bijlsma aan dat je als westerling altijd meer toeschouwer bent dan deelnemer: 'Te allen tijde kleurt je eigen achtergrond je blik. Je kunt nooit een andere cultuur zien zoals de mensen dat doen die zelf uit die cultuur komen.'


Drie delen

Over de inhoud van Hub'dulü vertelt de auteur: 'De verhalen zijn vaak een combinatie van concrete belevenissen, delen waarin ik meer toeschouwer ben, en delen waarin vooral politieke en sociale achtergronden een rol spelen. Die laatste, wat meer zakelijke stukken zijn meestal bedoeld om de achtergrond van mensen of gebeurtenissen toe te lichten, zodat de lezer ze beter kan plaatsen. Maar het is zeker geen naslagwerk geworden.'

De bundel bevat verhalen van verschillende reizen die Floris heeft gemaakt in Azië. Zoals hij zelf zegt: 'Het boek valt uiteen in drieën; De eerste twee delen - samen ongeveer de helft van de bundel - gaan over twee afzonderlijke overlandreizen naar India, via verschillende routes. Het derde deel van het boek gaat over India zelf. Binnen het stuk over India ligt de nadruk op de deelstaat West-Bengalen, waar ik meerdere keren voor langere tijd verbleef. Maar ook andere delen van India komen erin voor. De onderwerpen variëren nogal: ontmoetingen met mensen, een bruiloft, gezondheidszorg, onderwijs, religie, ervaringen met bureaucratie, leven als Hollander in een Indiaas (voor)stadje, politiek, reisbelevenissen.'


Welkom in Pakistan

Bijlsma heeft India en Pakistan heel anders - en positiever - ervaren dan China. Over China zegt hij in het boek: 'Ik ben in meer landen geweest waar ik de taal niet van ken, maar heb zelden zo'n afstand gevoeld, zoveel slechts oppervlakkig contact met mensen gehad.' En: 'China blijft vooral gesloten voor me, en dat irriteert. Naast de taalbarrière is er ook een sociale barrière waar ik niet doorkom. Veel rondreizende buitenlanders hebben hier moeite mee.' Hoewel Bijlsma de eerste is om de stelligheid van zijn eigen oordeel te nuanceren ('Buitenlanders die ervoor langere tijd wonen, en de tijd hebben gehad om door deze aanvankelijke afstandelijkheid heen te komen, zijn over het algemeen een stuk enthousiaster over de Chinezen'), is het verschil in beleving erg duidelijk als hij van Tibet naar Pakistan reist: 'In Sost zit de Pakistaanse douane. Niks bagagecontrole. Niks elektronische tunnel. Niks uitdrukkingsloze gezichten. Openlijke nieuwsgierigheid. Een flauwe grap.... Een lach... Welkom in Pakistan.'

Zeker in het deel over India komen verwarring en verwondering volop aan bod. In de bus terug van het heiligdom van Venkateshwara in Zuid-India komt Bijlsma een jongen tegen die net eindexamen middelbare school heeft gedaan en nu naar het heiligdom is geweest om steun te vragen aan Venkateshwara. De jongen is ervan overtuigd dat zijn bezoek iets zal uitmaken, ook al heeft hij het examen al gemaakt en kan daar niets meer aan veranderd worden. Maar, wie weet, misschien wordt er alsnog soepeler gerekend. Waarop Bijlsma schrijft: 'Ik ben onder de indruk van het verhaal van de jongen. Het doet me beseffen hoeveel ik mis aan begrip van wat zich hier afspeelt.'


Rondzendbrieven

Over zijn motivatie voor het maken van een boek met zijn reisverhalen, zegt hij: 'Ik ben verschillende keren voor langere tijd naar Azië gegaan en heb toen altijd rondzendbrieven geschreven om mensen thuis op de hoogte te houden. Die brieven waren gericht aan heel uiteenlopende mensen, waardoor ik redelijk algemeen bleef qua stijl en inhoud. Ik richtte me niet heel specifiek op één persoon, zoals bij een gewone brief. Aan de andere kant waren deze rondzendbrieven wel bedoeld voor bekenden, waardoor de stijl toch losjes, informeel was. Deze manier van mensen op de hoogte houden, heb ik doorgezet bij mijn verschillende tochten door Azië en verblijven in India. Hierdoor had ik op een gegeven moment veel materiaal. Het leek me leuk er iets mee te doen in de vorm van een boek. Het is dus niet zo dat ik ineens ben gaan zitten met het idee te gaan schrijven, maar op een gegeven moment had ik wel veel materiaal. Vanuit net plan dit te bundelen, ben ik de teksten gaan bewerken. Daarbij heb ik de basis willen handhaven, omdat ik de teksten ter plekke had geschreven en niet pas maanden later. Als ik de teksten erg was gaan veranderen, was veel van de spontaniteit verloren gegaan'. Door deze combinatie van directheid en een persoonlijke stijl zijn de verhalen vrij toegankelijk. Zowel voor mensen die nog nooit in Azië of India geweest zijn en een indruk willen krijgen, als voor mensen die er al wel eens geweest zijn.

Floris Bijlsma heeft in Hub'dulü met veel humor mensen en situaties in Azië beschreven: De achtergrondinformatie bij de reisverhalen maakt het boek extra interessant om te lezen.

Margo Tigchelaar

Bezoek ook www.hubdulu.com!

Op deze site van Floris Bijlsma vind je veel foto’s die een indruk geven van de diversiteit van het continent Azië, geordend op land, met soms binnen landen weer verdere verdelingen. De nadruk ligt op het Zuid-Aziatische subcontinent waartoe India en Pakistan behoren. Bij de meeste landen staan stukken tekst als inleiding, soms kort en informatief, soms meer verhalend om een impressie te geven van het gebied en het verblijf en de reis aldaar.
Via deze website is het ook mogelijk het boek te bestellen.


terug
begin document
HOME Landelijke India Werkgroep
tijdschrift INDIA NU
Landelijke India Werkgroep - 29 juni 2005