BJP maakt zich klaar voor verkiezingen 2014

Hardliner Modi is officieel premierskandidaat



Narendra Modi

Narendra Modi heeft een belangrijke slag gewonnen. Hij overtuigde zijn eigen partij BJP ervan dat hij de meest geschikte kandidaat is om het bij de landelijke parlementsverkiezingen van 2014 op te nemen tegen de Congrespartij. Om die te winnen zal er nog veel moeten veranderen, in het bijzonder Modi zelf.

'Ik garandeer dat ik er alles aan zal doen om de overwinning bij de verkiezingen van 2014 voor de BJP te realiseren’, zei Modi nadat zijn kandidatuur in september officieel bekend is gemaakt. Buiten het hoofdkwartier van de BJP in New Delhi was het feest onder zijn aanhangers. Die feeststemming reflecteerde de opluchting over het einde van de strijd binnen de BJP over wie premierskandidaat moet worden.

Risico
Modi heeft in de deelstaat Gujarat veel succes behaald met zijn economische beleid, maar zich tegelijk tot een autoritaire leider ontwikkeld (zie kader). De hoop van de BJP is nu dat Modi kiezers ervan weet te overtuigen dat zijn succesvolle economische model voor Gujarat ook voor heel India zal werken. En dat de hele bevolking daarvan zal profiteren. Maar als hardliner is Modi geen man van compromissen. En dat is in het sterk gefragmenteerde Indiase politieke landschap wel nodig. Met de verkiezingsslogan ‘Mission 272+’ laat de BJP zien wat het doel is voor de verkiezingsstrijd in 2014: meer dan 272 zetels winnen in het 545 zetels tellende Indiase parlement. Het is niet uit te sluiten dat de BJP een absolute meerderheid wint, maar wel onwaarschijnlijk. Daarom zal de hindoenationalistische BJP - áls de partij wint - vrijwel zeker moeten samenwerken met andere partijen. Daar zal maar een beperkt aantal partijen toe bereid zijn, omdat veel kleinere partijen gesteund worden door religieuze of etnische minderheden. De BJP neemt daarom een flink risico om een zo polariserende en weinig diplomatieke leider tot kandidaat
« Met de keuze voor de uitgesproken Modi maakt de BJP zich op voor verkiezingen die vooral draaien om een strijd tussen persoonlijkheden, net zoals in de VS »
voor het premierschap te kiezen. Met Modi zal de BJP niet alleen kiezers uit lage kasten, moslims en andere religieuze groeperingen van zich vervreemden, maar misschien zelfs ook gematigde hindoes.


L.K. Advani
Advani heeft zijn kans gehad
Modi’s grote tegenstander binnen de BJP was partijleider L.K. Advani, een oudgediende binnen de partij. Een voormalige hardliner die een meer vreedzame houding heeft aangenomen. Hij heeft altijd gewaarschuwd voor de gevaren die een keuze voor Modi met zich mee zou brengen. Advani zou volgens hemzelf een betere kandidaat zijn omdat hij gematigder is en daardoor bredere groepen kiezers kan aanspreken. De boodschap kwam niet goed over in de partij. Advani werd ervan beschuldigd zich puur voor eigen ambitie kandidaat te stellen, niet voor het belang van de partij. Bij de landelijke parlementsverkiezingen van 2009 had hij een belangrijke rol in de BJP-campagne. Die verkiezingen zijn uitgelopen op een nederlaag voor de partij. Advani had zijn kans nu wel gehad, vonden collega’s, en ook steeds meer aanvankelijke medestanders. Hij werd steeds verder geďsoleerd binnen de BJP. Tenslotte kon hij niet anders dan Modi steunen. Hij prees hem zelfs voor zijn resultaten in Gujarat.

Orthodoxe hindoes
Een belangrijke steunpilaar voor Modi in Gujarat is steevast de orthodoxe hindoebeweging RSS. De groep heeft via deelstaatpremier Modi altijd invloed kunnen uitoefenen in de politiek van Gujarat. Daarvoor beloonde de RSS hem door te zorgen dat kiezers op hem stemmen. Juist die link met orthodoxe hindoes kan het voor Modi ingewikkeld maken bij de aankomende verkiezingen. Want hoe kan hij nog betrouwbaar en gematigd over komen op de veelheid aan etnische en religieuze groepen binnen de Indiase samenleving? Nu Modi campagneleider is voor de BJP, heeft een coalitiegenoot van de partij in de deelstaat Bihar, de door moslims gesteunde Janata Dal United (JD-U), direct de alliantie verlaten. De JD-U vreest dat de partij veel moslims verliest als zij blijft samenwerken met de BJP.

Modi in Gujarat


Narendra Modi is sinds 2001 zonder onderbreking deelstaatpremier voor de BJP in Gujarat. Zijn grote electorale basis legde hij door indrukwekkende economische groei en efficiëntie in de deelstaat te realiseren. Met een helder en voor investeerders aantrekkelijk economisch klimaat weet hij veel binnenlandse bedrijven aan te trekken. Het grote geld dat daardoor binnenstroomt, maakt Gujarat een van de welvarendste deelstaten van India. Ook heeft Modi actief de internationale markt benaderd. Met succes. Hij is een briljant, eloquent spreker en weet hoe hij het publiek moet benaderen. Onder buitenlandse investeerders geniet hij aanzien als efficiënt bestuurder die corruptie-vrij is en schone handen heeft.

Maar Modi’s schone handen zijn op zijn zachtst gezegd discutabel. De religieuze rellen als gevolg van een aanval van moslims op een trein vol hindoepelgrims in 2002 - met tientallen dode pelgrims tot gevolg - liepen zo erg uit de hand, dat er meer dan duizend doden vielen, merendeels moslims. Modi - toen al deelstaatpremier - wordt in ieder geval verweten dat hij te weinig deed om het geweld te stoppen. Maar velen denken dat hij en andere BJP-kopstukken actief betrokken waren bij de organisatie van het geweld. De vele rechtszaken die volgden, hebben nooit tot een veroordeling van Modi geleid. Maar de zaken kenmerkten zich door bizarre wendingen waarbij belangrijke getuigen verdwenen of hun voor Modi belastende verklaringen opeens introkken. Een belangrijke naaste medewerkster van Modi, Maya Kodnani, werd in 2012 wegens haar rol bij de rellen veroordeeld tot 28 jaar celstraf. Modi heeft nooit spijt betuigd voor wat er in 2002 is gebeurd. Ondanks deze gitzwarte bladzijde in Modi’s politieke carričre, geniet hij brede steun in Gujarat, zowel binnen zijn eigen BJP, als daarbuiten. Met name de sterk groeiende middenklasse van de deelstaat heeft hem consequent electoraal beloond voor de economische ontwikkelingen in Gujarat.

Congrespartij
De BJP is zeker niet kansloos om de verkiezingen te winnen. Het gaat namelijk niet goed met de Congrespartij die sinds de vorige verkiezingen in 2009 de nationale regeringscoalitie leidt. De partij is in diverse corruptieschandalen verwikkeld en de landelijke economische groei zwakt steeds verder af. Het is nog niet duidelijk wie namens de Congrespartij kandidaat voor het premierschap wordt. Sonia Gandhi’s zoon Rahul lijkt de meest aangewezen persoon, maar hij heeft weinig bestuurlijke ervaring en lijkt niet warm te lopen voor het premierschap.

Rellen Gujarat
Modi zou met de BJP een krachtig en fris alternatief kunnen bieden. Om dat te realiseren zal zijn rol bij de communalistische rellen van 2002 in Gujarat hem niet eens het meest in de weg staan. Grootste probleem is zijn blijvend polariserende houding en imago. Hij zou een veel acceptabeler leider voor brede lagen van de Indiase bevolking kunnen worden als hij excuus zou maken voor wat er onder zijn leiding allemaal is misgegaan bij de gruwelijke rellen in 2002. Pas als hij zeer expliciet een verzoenende hand zou uitsteken naar India’s moslimgemeenschap dan zou hij het de Congrespartij echt moeilijk kunnen maken.

Vrienden maken
Met de keuze voor de uitgesproken Modi maakt de BJP zich op voor verkiezingen die vooral draaien om een strijd tussen persoonlijkheden, net zoals in de VS. Modi zal daarom weinig tijd hebben om zijn nominatie te vieren. Hij zal er alles aan moeten doen om zich van zijn diplomatieke kant te laten zien, richting de Indiase samenleving in het algemeen, maar ook heel specifiek richting zijn eigen partij. Hij moet uitkijken voor blijvende verdeeldheid binnen de BJP. Modi moet vrienden maken.

XXX
terug
Kinderarbeid in de Indiase katoenzaadteelt
HOME Landelijke India Werkgroep
tijdschrift INDIA NU
Landelijke India Werkgroep - 22 november 2013