Grond wordt verdeeld
tussen hindoes en moslims

  Eigendomskwestie

  De uitspraak

Omdat Ayodhya zo’n politiek beladen zaak was, werd er met grote interesse en ook met vrees uitgekeken naar de uitspraak van het Hooggerechtshof. Als de plek aan slechts één van de belanghebbende partijen in de zaak werd toegewezen, kon een heftige reactie van ofwel hindoefundamentalisten ofwel moslim- fanatici niet uitblijven. Maar het gerechtshof in Allahabad velde een Salomonsoordeel. Van de omstreden locatie werd een derde toegewezen aan moslims, een derde aan de Hindoeïstische Ramlila stichting en een derde aan Nirmohi Akhara, een hindoesekte en de derde belanghebbende in de zaak. Het is nu de bedoeling dat er op de locatie zowel een tempel als een moskee worden gebouwd.

  Reacties

De publieke reacties op het besluit varieerden van louter positieve geluiden tot negatieve kreten als ‘weg met alle moslims’. Zoals te verwachten waren de hardliners aan beide kanten het meest ontevreden. Sommige moslims vroegen zich af waarom

Reacties op internet Ook de meer gematigde Indiër liet van zich horen naar aanleiding van de uitspraak van het Hooggerechtshof. Op internet werden verschillende suggesties gedaan voor de locatie in Ayodhya. Dit varieerde van herbouw van de voormalige moskee tot de bouw van een ziekenhuis. Iemand stelde voor een seculier gebouw neer te zetten dat open wordt gesteld voor alle religies. Misschien de meeste opvallende suggestie: de enige manier om hindoes en moslims te verenigen is door er een winkelcentrum te bouwen. Iedereen in India wil toch shoppen?! Zo zou iedere Indiër z’n geloof kunnen belijden, aldus de inzender.

er nu ook een hindoetempel op het terrein moet komen, terwijl de Babri Masjid er al sinds 1527 stond en met geweld is gesloopt. Aan de andere kant vragen hindoes zich af waarom er nu toch weer een moskee op de plek moet verrijzen. Zij stellen dat de tempel van Ram er eerder was en werd gesloopt door de eerste grote islamitische Mogol-heerser Babur, om er de Babri moskee te bouwen. Dus waarom hebben moslims überhaupt recht op een moskee op die plek? Op internet vroeg iemand zich af waarom moslims een derde van de locatie hebben gekregen, terwijl maar een zesde van Indiase bevolking uit moslims bestaat. Ook vanuit een meer gematigd standpunt lijkt de uitspraak in eerste instantie onbevredigend. Als er nu op de locatie ook weer een hindoetempel gebouwd mag worden, lijkt dat een beloning voor de gewelddadige sloop van de moskee in 1992.

  Genuanceerd

Toch blijkt de werkelijkheid, zoals zo vaak in India, genuanceerder te zijn. Allereerst dateert de rechtszaak over wie de plek toebehoort van ver voor de sloop van de moskee. De oorspronkelijke eis werd in 1950 bij de rechtbank neergelegd. Pas in de jaren tachtig van de vorige eeuw kwam de zaak in een stroomversnelling toen de BJP en andere hindoe-organisaties er een politieke kwestie van maakten. Hoewel de rechtszaak en de sloop van de moskee met elkaar verbonden zijn, moeten zij eigenlijk los van elkaar gezien worden. Vanwege de politieke lading van de zaak bleek dat lastig, zelfs voor het gerechtshof.
Daarnaast is gebleken dat de locatie al heel lang door beide geloven wordt gebruikt. Verschillende berichten uit het koloniale tijdperk laten zien dat de plek door zowel hindoes als moslims gebruikt werd om hun geloof te belijden. Joseph Tieffenthaler, een van de vroegste Europese reizigers in India, berichtte in 1767 dat hindoes gebruikmaakten van de locatie om Rama Navami (de geboorte van Ram) te vieren. In 1858 wist de muezzin van de Babri Masjid de Britse administratie te vertellen dat hindoes ‘al honderden jaren gebruikmaakten van de plek’.

  Archeologisch onderzoek

Veel hindoes blijven zich erop beroepen dat de Babri Masjid werd gebouwd op de ruïnes van een vroegere hindoetempel. Nadat Babur de heerschappij over Noord-India had verkregen, zou hij de tempel hebben gesloopt om er vervolgens zijn moskee te bouwen. Daar was echter nooit wetenschappelijk bewijs voor en de meningen liepen sterk uiteen. Om duidelijkheid hierover te krijgen, gelastte het gerechtshof in 2003 een archeologisch onderzoek op de locatie. Dit werd uitgevoerd door de Archeological Survey of India (ASI) en heeft in totaal zes maanden geduurd. Er zijn toen verschillende constructieve elementen gevonden die wezen op het bestaan van een Noord-Indiase hindoetempel. Ook de vondst van een bijna vier meter hoog standbeeld van de hindoegod Hanuman, wees erop dat de plek al voor de komst van de Mogols gebruikt werd voor religieuze doeleinden.

Al met al houdt de uitspraak van het Hooggerechtshof in Allahabad rekening met de belangen van alle partijen. Wat had het hof anders kunnen beslissen? Als het partij had gekozen voor één van de belanghebbenden, dan had de partij die niet in het gelijk werd gesteld de uitspraak kunnen gebruiken om de zaak weer politieke lading te geven. Met hoogstwaarschijnlijk sektarisch geweld als gevolg. Iets waar niemand in India (behalve een kleine minderheid) baat bij heeft.
De reactie op de uitspraak laat ook zien, net zoals de reactie in de giframpzaak van Bhopal enkele maanden geleden (zie ook India Nu 187), dat India een wezenlijk ander land is dan twintig jaar geleden. De jeugd is meer geïnteresseerd in het verkrijgen van een baan en werken aan de toekomst dan in het voortborduren op grieven uit het verleden. De samenvatting van de zaak die het Hooggerechtshof gaf, is in die zin veelzeggend: ‘On God, no dispute. On property, compromise. On history, move on’, ofwel: Wat betreft God, geen geschil. Wat betreft eigendom, compromis. Wat betreft het verleden, laat het achter.