terug
Uit: India Nu 84 (mei-jun 1993)


Aids preventie in Tamil Nadu

De aanval is ingezet



Tijdens haar recente reis naar Zuid-India heeft XXX verscheidene organisaties (voornamelijk in Tamil Nadu) bezocht die zich met de bestrijding van HIV/Aids bezighouden. XXX heeft ontdekt dat de strijd tegen de epidemie al goed op gang begint te komen. Een klein aantal NGO's en medisch personeel dat zich bewust is geworden van de bedreiging toen het eerste geval van sero-positiviteit in Madras in 1986 werd ontdekt, doet hun best om de verspreiding af te remmen en om Aids als een maatschappelijk probleem naar voren te brengen. Maar er zijn tientallen obstakels. De stand van zaken.

Prachtige advertentieborden over condoommerken zijn te zien in de meeste grote steden van Zuid-India. Zij zijn meer en meer gericht op plezier en veilige sex en niet alleen meer op Family Planning. Een belangrijke boodschap als je bedenkt dat onveilige sexuele contacten de belangrijkste oorzaak van de snelle verspreiding van Aids is. In Mangalore (Karnataka) laat een bord het duidelijk weten: "23 HIV-positieven in Mangalore. Zal India het land met de meeste HIV-gevallen ter wereld worden?" De advertenties wijzen er duidelijk op dat Aids een 'killer disease' is. Pratend met mensen op straat merkte ik dat zij zich angstig voelen maar ook machteloos. Zij proberen zichzelf gerust te stellen door te wijzen op een zogenaamde 'nationale immuniteit tegen ziektes' of door te beweren dat er binnenkort zonder twijfel een vaccin of een geneesmiddel ontdekt zal worden.


Een illusie armer

Voornamelijk de Indiase middenklasse is zich bewust geworden van het gevaar van Aids dankzij allerlei campagnes en manifestaties. Uitdragers van de westerse cultuur hebben het bewustwordingsproces van de middenklasse versneld (het feit dat Prinses Diana de handen van Aids-patiënten schudde of de dood van de tennisspeler Arthur Ashe heeft veel indruk gemaakt). De werkelijkheid wordt nu onder ogen gezien: multi-partner sex en sex buiten het huwelijk komen vaker voor dan men het tot nu toe graag wilde geloven. Er wordt ook erkend dat de jonge mensen onder invloed van de televisie en de video/filmindustrie sexueel gezien geëmancipeerd raken. Momenteel zijn de meeste Aids Informatie, Educatie & Communicatie (I.E.C.) programma's op middelbare scholen en universiteiten gericht; zo zijn de colleges in Madras en andere grote steden van Tamil Nadu bijna systematisch bezocht en worden er discussies over Aids en preventie georganiseerd (zie India Nu nr 82).


Sex, een leuk gespreksonderwerp

In het geval van de armen en analfabeten is de situatie anders. Hun helden, van het witte doek, hebben het nog niet over Aids.
In sommige krottenwijken begint men Aids-voorlichtingsprogramma's te organiseren met behulp van traditionele communicatie middelen (muziek en drama). Of de boodschap echt wordt ontvangen en praktisch wordt toegepast blijft echter de vraag. Daarom werd recent een andere benadering door het South India Aids Awareness Programme (SIAAP) geïntroduceerd. Er worden kleine groepsdiscussies georganiseerd (apart voor mannen en vrouwen) en er wordt eerst over sexualiteit en sexuele gezondheid gepraat. "Dat is de beste manier om het Aids-probleem concreet te maken en om echt iets te kunnen veranderen. Voor het eerst kunnen de mensen vrij praten. Zij vinden het leuk over sex te kunnen praten," aldus Mevrouw Shyamla Nataraj, directrice van SIAAP.


30% prostituées HIV-positief

De meeste Aids-bestrijdingsprogramma's van Tamil Nadu zijn in Madras te vinden. De keuze van Madras is niet toevallig: Het virus verspreidt zich daar in een zeer hoog tempo. Bij het Madras Medical College worden 30 tot 60 nieuw HIV-positieve gevallen per maand en gemiddeld één nieuw 'full blown' Aids-geval per week ontdekt. Eind 1992 stonden er 2000 HIV positieve gevallen geregistreerd. Men bedenke dat er tegenover ieder geregistreerde HIV-positieve er 99 niet geregistreerde gevallen staan. De meeste slachtoffers zijn de Commerciële Sex Werkers (CSW's). 30% van hen is geïnfecteerd.
Daarom zou veel aandacht aan CSW's moeten worden besteed. Dat soort projecten komt echter moeilijk van de grond. Prostitutie is in Tamil Nadu een groot taboe en wordt hard bestraft. Daarom vindt het stiekem plaats. Vanwege deze situatie en het feit dat prostituées totaal niet georganiseerd en machteloos waren gingen de eerste projecten zich op klanten van prostituées richten.


Een vluggertje per 400 km

Zo begon the Aids Research Foundation of India (ARFI), zijn interventie gericht op vrachtwagenchauffeurs in 1989. Vrachtwagenchauffeurs leggen vaak lange afstanden af en maken gebruik van de diensten van vrouwen die 's nachts langs de weg zich beschikbaar stellen. Er wordt vanuit gegaan dat een chauffeur gemiddeld elke 400 km voor een sexueel contact stopt. Het project van ARFI is in 1989 begonnen en heeft elders andere organisaties geïnspireerd. Het houdt in dat voorlichting over Aids wordt gegeven op de stopplaatsen voor vrachtwagens langs de grote wegen in de omgeving van Madras. Met behulp van tekeningen, folders, spelletjes en opgeblazen condooms proberen sociaal werkers de interesse van de chauffeurs te wekken. Zij leggen kleine groepjes chauffeurs uit

Demonstratie van condoomgebruik.
hoe Aids zich wel verspreid en hoe niet. Het aandoen van een condoom wordt uitgelegd met behulp van een plastic banaan. Zo denken ze de condoom van zijn geheimzinnigheid te kunnen ontdoen. De nieuwsgierigheid van de chauffeurs is inderdaad hoog en er worden, serieus of lacherig veel vragen gesteld. "Zij zijn zich nu veel meer bewust van het nut van een condoom en zij praten erover met elkaar", vertelt de sociaal werker. Het resultaat is te merken aan het aantal condooms dat in de winkeltjes in de omgeving van de stopplaatsen wordt verkocht. Bovendien kunnen de mannen een gratis consult krijgen bij een polykliniek voor Sexuele Overdraagbare Aandoeningen (SOA). Onlangs is een sociaal-economisch onderzoek in het sexcircuit (over de beroepspraktijken en werkomstandigheden van de prostituées maar ook van de pooiers, bordeeleigenaren en de homosexuele activiteiten in dat circuit) in Madras uitgevoerd. Het Aids Prevention Program (APP) kreeg daarbij hulp van een Nederlandse WHO consulent. Door participerende observatie hebben de Indiase onderzoekers een informeel contact met de bij het sexcircuit betrokken mensen kunnen leggen. Dit wordt nu gebruikt voor de interventie fase: gemotiveerde en getrainde vrouwen en mannen gaan vanaf maart 1993 aan hun collega's informatie over Aids en sexuele gezondheid geven en het gebruik van condooms promoten.


Zonder condoom geen kans

"Onze strategie is erop gericht het gedrag te veranderen. Aangezien 7 van de 10 klanten van CSW's dronken zijn als zij voor 'sex' komen en dus niet rationeel reageren, kan men zich beter op de mensen in het sexmilieu richten om de boodschap door te geven", legt Dr. Pradeep van APP ons uit. Een ricksja-chauffeur kan bijvoorbeeld de klant die hij naar een prostituée vervoert gemakkelijk overtuigen een condoom te gebruiken. "De prostituées zijn best in staat een klant te weigeren als deze geen condoom wil gebruiken. Zo doe ik het", beweert Selvie, een sex-werkster die met het team samenwerkt. De uitdaging van zo'n programma is dat het alleen vruchten kan afwerpen als het op een langdurige relatie, onderling respect en vertrouwen gebaseerd is.
CSW's worden nu dus niet meer uitsluitend als veroorzaker van de verspreiding beschouwd zoals de regering eind jaren 80 deed, noch als louter slachtoffers. "Zij zijn nu de leiders van de strijd tegen Aids geworden" zegt Mevr. Nataraj van SIAAP.
Daarom helpen SIAAP en ARFI de prostituées zich te organiseren door bijvoorbeeld het opzetten van crèches voor hun kinderen. Die crèches functioneren ook als ontmoetingsplaats voor de moeders.


Economisch belang

Daarnaast richten NGO's zich steeds meer op andere doelgroepen. ARFI bijvoorbeeld richt zich nu op de werkplek. Managers van fabrieken, hotels of kleine bedrijven worden benaderd om aan Aids Educatie Projecten binnen hun bedrijf mee te doen. "We hebben al veel werkers op zo'n manier kunnen bereiken. De managers begrijpen dat het hun economisch belang is om de epidemie te bestrijden", zegt Dr. Sundararaman, director van ARFI. Al zijn interventies worden door onderzoek onderbouwd en op lange termijn gepland. Een team van ARFI is nu begonnen met drama's, op het platteland rond Madras, op te voeren. Tegelijkertijd worden gesprekken met de dorpelingen aangeknoopt over hun verzorgingssysteem voor zieken. "Wij willen begrijpen hoe de mensen zich traditioneel organiseren zodat wij een dergelijk systeem kunnen bedenken voor de verzorging van de Aids-patiënten. Want het wordt hoog tijd om daarover te denken".


Veel obstakels te overwinnen

De standpunten van deze organisaties zijn enigszins avant-garde als men naar de grote obstakels kijkt die men in de strijd tegen de epidemie en zijn gevolgen tegenkomt.
De bestrijding van HIV/Aids is onvermijdelijk verbonden met de bestrijding van andere geslachtsziekten. Maar de onwetendheid over de oorzaken, de preventie en de behandeling van SOA is groot en er bestaan vele misverstanden.
Bovendien is er op het nationaal niveau weinig of niets gebeurd op het gebied van preventie van SOA's. Toch heeft India met 11 per cent één van de hoogste percentages van SOA-besmetting. Madras scoort nog hoger met het record van 25 procent. Er zijn te weinig overheidsvoorzieningen en die er zijn zijn meestal ongeschikt. Er is zelfs geen sprake van voorlichting over preventie. Verder zijn de mensen bang voor slechte behandeling en stigmatisatie als zij voor een geslachtsziekte een kliniek gaan bezoeken. Indiase artsen zijn nog veel te weinig geschoold in HIV/Aids en weigeren in veel gevallen HIV-positieve patiënten te behandelen (zowel in privé praktijken als in overheidsziekenhuizen).


Lakse houding

Wat betreft het HIV/Aids-beleid van de overheid in Tamil Nadu zijn er slechts plannen op papier. Een globale geïntegreerde planning moet nog bedacht worden. NGO's hebben geen garantie van de staat gekregen dat de overheid hen praktisch en financieel zal ondersteunen (alle buitenlandse fondsen moeten via de overheid goedgekeurd worden) en de relaties tussen beide zijn gespannen. Sommige NGO's

Aids-voorlichting voor vrachtwagenchauffeurs.
willen de overheid voor de rechter brengen met als beschuldiging: "lakse houding inzake de veiligheid van bloedtransfusiemateriaal en sterilisatie van instrumenten in de ziekenhuizen".
Tot overmaat van ramp zijn de fondsen van de Wereld Bank en de USAID geblokkeerd in afwachting van een substantieel Aids-bestrijdingsprogramma van de nationale en deelstaatregeringen. Een consequentie hiervan is dat nieuwe projecten van NGO's niet kunnen starten.
Tenslotte is het gebrek aan coördinatie tussen de verschillende instanties om de verspreiding van de epidemie efficiënt te kunnen bestrijden een groot probleem. De WHO is momenteel bezig een gecoördineerde actie op te zetten. Dit is niet zo gemakkelijk want ook op het gebied van Aids-bestrijding (zoals overal ter wereld) zijn de verschillende instellingen niet altijd bereid om samen te werken. De concurrentie is groot, voornamelijk omdat op het Aids-terrein veel subsidie binnen te halen is.


Nog veel werk te doen

In de komende maanden zullen de gelden uit Aids-fondsen waarschijnlijk vrij komen en zal een globaal en gecoördineerd actieplan uitgevoerd worden. Mensen die met de snelle verspreiding van de epidemie geconfronteerd worden beginnen ongeduldig te worden. Preventieprogramma's moeten voortgaan want gedragsveranderingen met betrekking tot 'veilige sex' vergen tijd en zij kunnen momenteel de verspreiding niet tegen gaan. Maar dat niet alleen: honderden mensen die aan Aids lijden moeten snel verzorgd worden en niet meer zo maar op straat teruggestuurd. HIV-positieve mensen die het slachtoffer van discriminatie zijn moeten verdedigd worden; dit is nog een bijna onontgonnen gebied!

xxx

(foto's: auteur)

Bezochte organisaties, actief op het gebied van Aids:
- Aids Research Group of Madras Medical College (Madras);
- Aids Research Foundation of India (Madras);
- Aids Prevention Program (Madras);
- Educational Multi Media Association (Madras);
- South India Aids Action Programme (Madras);
- Madras Christian Council of Social Service (Madras);
- Teddy Trust (Madurai);
- National Social Scheme (Madurai).




begin document

tijdschrift India Nu

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 10 juli 2008