terug

LIW briefing voor minister Herfkens in verband met haar werkbezoek aan India in januari 2002


Landelijke India Werkgroep

De Landelijke India Werkgroep (LIW) zet zich in voor een menswaardig bestaan voor de kansarmen in India. Ze doet dat vooral door campagnes en meningsvorming gericht op beleidsmakers en de publieke opinie. De LIW werkt nauw samen met andere organisaties die zich inzetten voor een rechtvaardiger samenleving: in India, Nederland en andere landen.
De LIW werkt momenteel aan drie - deels samenhangende - hoofdthema's: de positie van de kastelozen, kinderarbeid & onderwijs en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Daarnaast besteedt zij aandacht aan de relatie India-Pakistan.

Dalits

Kastendiscriminatie in India is een vorm van maatschappelijke apartheid op zeer grote schaal. Ondanks een wettelijk verbod en zelfs programma's voor positieve discriminatie is het verschijnsel nog zeer wijd verspreid. Kaste-apartheid is niet alleen een belangrijke oorzaak én een ingrijpende vorm van legitimatie van uitbuiting en achterstelling in India, maar ook van maatschappelijke uitsluiting en persoonlijke en collectieve vernedering. Het is ook een in de Indiase context moeilijk te overschatten oorzaak van andere schendingen van de mensenrechten en van tal van ontwikkelingsproblemen. Voorbeelden zijn: straffeloos gebruik van geweld (vooral tegen Dalit-vrouwen), achterstelling van vrouwen, kinderarbeid, slavenarbeid en ongelijke toegang tot onderwijs en gezondheidszorg.

De LIW is actief lid van het International Dalit Solidarity Network (IDSN), een samenwerkingverband van Indiase, andere Zuid Aziatische en niet-Indiase NGO's die kastendiscriminatie op diverse niveaus aan de orde stellen. In het IDSN zitten momenteel organisaties uit vijf Europese landen.
Drijvende kracht vanuit India is de National Campaign on Dalit Human Rights met afdelingen in tien à twaalf deelstaten. Martin Macwan van een NGO uit Gujarat was tot voor kort de voorzitter van de Indiase National Campaign. Het IDSN heeft tot nu kastendiscriminatie aangekaart bij:

  • de Wereld Racisme Conferentie. Resultaat : kastendiscriminatie is daar zeer zichtbaar geworden, hoewel druk van India en de VS - maar ook afwachtendheid van de EU - elke verwijzing in de slotverklaring heeft tegengehouden;
  • de Sub-Commissie Mensenrechten van de Verenigde Naties. Resultaat: er is een eerste rapport gemaakt door de Sri Lankaanse rapporteur Goonesekera en hij is nu - ondanks sterke tegendruk van India - bezig met een vervolgrapport;
  • de Europese Unie. Resultaat: het Europees Parlement heeft de Commissie en Raad gevraagd om te onderzoeken of haar beleid bijdraagt aan het bestrijden van kastendiscriminatie en onaanraakbaarheid in India. De Commissie heeft onlangs laten weten dat de EU via het European Initiative for Democracy and Human Rights de komende jaren aandacht gaat besteden aan kastendiscriminatie;
  • regeringen van diverse Europese landen, met name Duitsland, Engeland, Frankrijk, Denemarken en Nederland. Nederland heeft zich in Durban uitgesproken vóór een passage over discriminatie van basis van afkomst, die het niet heeft gehaald. In een recente brief van de wereldburgers.nl campagne wordt ervoor gepleit om via de VN en de EU, maar ook bilateraal, kastendiscriminatie tot onderwerp van buitenlands en ontwikkelingsbeleid te maken, niet alleen in India maar in alle landen waar dit fenomeen zich voordoet. De wereldburgers-campagne vraagt om een beleidsnotitie over dit onderwerp. Het kamerlid Koenders heeft bij de behandeling van de Mensenrechtennotitie een vraag gesteld over kastendiscriminatie, maar daarop is van u nog geen reactie gekomen.
Wij vragen u om in India:
  • de regering aan te spreken op de uitvoering wetten en beleid om positie kastelozen te verbeteren, juist ook in de deelstaat Gujarat;
  • na te gaan of de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking, waaronder de wederopbouw in Gujarat, voldoende de Dalits bereikt en hen betrekt bij de besluitvorming.
En in Nederland:
  • de opgedane ervaringen in India te gebruiken voor een beleidsnotitie over de aanpak van kastediscrimatie.

Kinderarbeid

De LIW heeft zich de afgelopen zes jaar intensief met kinderarbeid en onderwijs beziggehouden, via onder meer promotie van het keurmerk Rugmark, het aanspreken van bedrijven als IKEA op misbruik van kinderarbeid maar vooral door het benadrukken van succesvolle initiatieven in India op het gebied van kinderarbeid en onderwijs. Op basis van onze ervaringen op gebied zeggen we: het is niet alleen wenselijk maar ook absoluut mogelijk om alle kinderen - inclusief meisjes - binnen een redelijke tijd op dagscholen te krijgen. Armoede is geen excuus voor kinderarbeid. Politieke onwil is de hoofdoorzaak van kinderarbeid in India.
De Landelijke India Werkgroep:
  • maakt actief deel uit van een wereldwijde campagne tegen kinderarbeid én slechte arbeidsomstandigheden in de sportgoederenindustrie in samenwerking met de Global March Against Child Labour en de Schone Kleren Campagne (zie ook: verantwoord ondernemen)
  • gaat binnenkort van start met een campagne - samen met FNV, AOb en Hivos - om zowel in Nederland als Europees 'de 'boodschap' te verspreiden dat kinderarbeid opgelost kan worden en in bepaalde delen van India ook al is of wordt opgelost.
Wij vragen u om in India:
  • aan de regering te vragen wanneer India de nieuwe ILO conventie kinderarbeid gaat ondertekenen en vooral wat het beleid is om kinderarbeid te bestrijden en elk kind op school te krijgen. Het fundamentele recht op onderwijs is onlangs in de Grondwet opgenomen; de grote vraag is wat de plannen en financiële middelen zijn om dat te realiseren.
  • in Gujarat aan de overheid te vragen wat zij doen om er voor te zorgen - onder meer in de door Nederland gesteunde DPEP onderwijsprogramma's - dat alle kinderen full-time onderwijs krijgen. Nu omvat het DPEP in veel deelstaten nog een parallelle stroom van avondonderwijs voor bijvoorbeeld werkende kinderen, waaronder veel meisjes en Dalit-kinderen. Dat is onacceptabel.

Verantwoord ondernemen

MVO is en blijft de komende een onderwerp waar de LIW zich intensief mee bezighoudt. De LIW is al een jaar of tien betrokken bij de Schone Kleren Kampagne, een van de pioniers op het terrein van verantwoord die inmiddels in 12 Europese landen actief is. Pas sinds kort is er ook een Fair Wear Foundation die daadwerkelijk moet zorgen voor schone kleding in de winkels. Dit is een van de aanwijzingen dat MVO een ingewikkeld proces waarbij ook de steun van de overheid hard nodig is. Verder zijn wij al korter of langer bij diverse andere sectorale MVO-campagnes betrokken, bijvoorbeeld rond tapijten en sportartikelen, en zijn we actief in de bredere politieke discussie rond maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Wij vragen u om in India:

  • het onderwerp in uw contacten met regering, NGO's etc. steeds aan de orde te stellen en te vragen naar de ideeën en plannen aan Indiase kant;
  • te vragen hoe arbeidsomstandigheden in informele sector verbeterd gaan worden en welke bijdrage Nederland daaraan kan leveren;
  • te informeren naar de opvattingen van India over de OESO Richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen en hun relevantie voor India, alsmede naar de opvattingen over bindende internationale richtlijnen voor multinationale ondernemingen in VN-verband.

Relatie India-Pakistan

De LIW heeft begin vorig jaar met succes gepleit voor handhaving van het wapenembargo tegen India en Pakistan. Dat moet juist ook in de huidige situatie niet veranderen. De relatie India-Pakistan kan niet anders dan onderwerp van gesprek zijn, ook vanuit het ontwikkelingsperspectief. Bijvoorbeeld: de oorlogsvoorbereiding heeft tot grote aantallen vluchtelingen geleid; hoe zijn deze vluchtelingen opgevangen en welke gevolgen hebben de militaire mobilisatie voor het budget voor ontwikkeling.
Tenslotte vragen wij u om zo spoedig mogelijk uw Britse collega's en partijgenoten aan te spreken op het feit dat het Verenigd Koninkrijk zich momenteel sterk inzet om aan India 60 Hawk Jets ter waarde van 1 miljard pond te verkopen. Zeker in de huidige gespannen situatie tussen India en Pakistan is uw handelsmotto ''everything but arms'' meer dan op zijn plaats (zie ook bijgesloten artikel uit de Guardian van 12 januari 2002).

Gerard Oonk
Coördinator Landelijke India Werkgroep

15 jan 2002


terug
begin pagina
Landelijke India Werkgroep
Landelijke India Werkgroep - 24 juni 2002