Nederland en EU geven Dalits meer prioriteit

De discriminatie van de 260 miljoen Dalits (‘kastelozen’) krijgt sinds kort meer aandacht in het Nederlandse mensenrechtenbeleid. In juni jl. liet Minister Verhagen de Kamer weten dat het één van zijn drie thematische prioriteiten zou worden op de zitting van de VN Mensenrechtenraad. Verhagen streeft ernaar dat een rapport van twee VN Rapporteurs met concrete richtlijnen tegen kastendiscriminatie door de Mensenrechtenraad wordt aangenomen. Het lukte niet de richtlijnen in juni aan te nemen. Maar in juli zei Verhagen dat hij het er niet bij laat zitten. Hij meldde aan de Kamer dat de EU deze kwestie nu beter voorbereid in de komende Mensenrechtenraad aan de orde zal stellen.
Voor de Dalits in India en de rest van Zuid-Azië zou de aanname en toepassing van de VN richtlijnen tegen kastendiscriminatie een mijlpaal zijn. Eindelijk wordt hun achterstelling dan niet alleen internationaal erkend maar is er een gezaghebbend instrument om iedereen, van bedrijven tot internationale organisaties, tot actie aan te sporen. De LIW heeft zich daarvoor samen met het Dalit Netwerk Nederland (DNN) en het International Dalit Solidarity Network jaren ingespannen. Zo waren er recent nog gesprekken met het Ministerie van Buitenlandse Zaken en werd in maart in Genève met diverse regeringen gesproken om de zaak in beweging te krijgen. Resultaat was onder meer dat India tijdens haar VN ‘mensenrechtenexamen’ door elf landen, waaronder Nederland, werd aangesproken op de discriminatie van Dalits.

Dalit-arbeider gaat zonder bescherming riool in

In juni organiseerde IDSN een indrukwekkende tentoonstelling in het Europees Parlement over Dalits in Zuid-Azië: ‘Wij zijn niet onaanraakbaar – 260 miljoen redenen om te handelen’. Het Europees Parlement organiseerde een hoorzitting met gasten uit de regio. In september bleek opnieuw hoe nodig dit nog steeds is. Dalits worden gediscriminineerd bij de hulpverlening na de overstromingen in Bihar en Dalit-christenen zijn het slachtoffer van geweld door extremistische hindoe-organisaties in de deelstaten Orissa en Karnataka. De LIW en anderen vroegen daarvoor aandacht van de Nederlandse regering, de EU en de media. In het Europees Parlement en op de EU-India Top eind september werd uitvoerig over het geweld tegen Dalit-christenen in India gesproken.

Kinderarbeid in uw bedrijfsketen?
Dan geen subsidie!

De LIW heeft binnen de campagne ‘Stop Kinderarbeid – School, de beste werkplaats’ weer veel werk verzet rond het beïnvloeden van het Nederlandse en Europese beleid rond kinderarbeid. Het onderwerp staat nummer één op de mensenrechtenagenda van Minister Verhagen! Dat blijkt uit de begroting 2009, maar ook uit de beslissing van de EU om alle mogelijke maatregelen tegen kinderarbeid te onderzoeken, inclusief handelsmaatregelen. Nederland had daar sterk voor gepleit. Minister Verhagen organiseerde een Ronde Tafel discussie over kinderarbeid met deskundigen, waar ook de directeur van de LIW aan deelnam. De minister pleitte voor een EU importverbod van producten gemaakt door kinderen. De LIW is níet voor een boycot, maar wil wél dat handelsafspraken gekoppeld worden aan bestrijding van kinderarbeid en onderwijs voor de kinderen. Twaalf aanbevelingen van de LIW om kinderarbeid te bestrijden werden aan Verhagen voorgelegd en in Brussel met Europarlementariërs en Europese Commissie besproken. De Nederlandse en Britse Europarlementariërs Berman en Howitt stelden er vragen over. Ze willen snel een EU Meldpunt Kinderarbeid.

Van groot belang is ook de motie die in april, op initiatief van de ChristenUnie, door de hele Kamer werd aangenomen. De Kamer wil dat alle bedrijven die door de overheid gesteund worden (subsidie, krediet, handelsmissies etc.) inzichtelijk maken dat ze in hun toeleveringsketen geen gebruik maken van kinderarbeid. Als ze dat niet kunnen moeten ze een openbaar tijdgebonden plan hebben om kinderen ‘in hun keten’ van werk naar school te krijgen. Nu is de regering aan zet! Zijn winkels over een paar jaar ‘kinderarbeidvrij’?

Met bedrijven werken aan duurzame natuursteen

De Werkgroep Duurzame Natuursteen (WGDN), die door de LIW wordt gecoördineerd, heeft met haar actieplan aansluiting gevonden bij het Initiatief voor Duurzame Handel (IDH) dat op 23 oktober wordt gelanceerd. Het IDH is een initiatief van de Nederlandse overheid dat bedrijven ondersteunt bij verantwoord ondernemen in de keten van hun toeleveranciers. Met financiering van het ministerie van Buitenlandse Zaken wil de WGDN de komende jaren toewerken naar de oprichting van een ‘Fair Stone Foundation’. In juni 2008 had de LIW twee Indiase gasten op bezoek: Rana Sengupta, campagneleider van de Mine Labour Protection Campaign en Bobby Joseph, hoogleraar community health in Bangalore. Joseph heeft veel ervaring met ‘sociale keuringen’ bij theeplantages en kledingbedrijven. Sengupta en Joseph gaan bijdragen aan verbetering van de productieketens van Nederlandse bedrijven die natuursteen uit India halen. Beiden hebben samen met de LIW diverse natuursteenbedrijven bezocht om hen te informeren over de sociale en milieuproblemen in Indiase steengroeves en te bespreken wat daaraan valt te doen. Sengupta werd ook door het blad Natuursteen geïnterviewd.

Theecrisis te lijf

In 2004 veroorzaakten dalende prijzen een enorme crisis in de theesector. Plantages sloten en mensen die hun hele leven daar al werkten stonden zonder inkomsten op straat. Destijds was dat aanleiding voor de LIW om samen met andere organisaties de Initiatiefgroep Thee op te richten. Dit voorjaar is de Initiatiefgroep samen met de al langer bestaande Koffiecoalitie, opgegaan in de Tropical Commodities Coalition (TCC). TCC gaat zich inzetten voor respect voor mens en milieu in de wereldwijde productie van thee, koffie en cacao. In het voorjaar organiseerde de TCC een zeer goed bezochte conferentie in Amsterdam.

Onderzoeksbureau SOMO publiceerde in juni 2008 het rapport ‘Sustainability Issues in the Tea Sector’ met vergelijkend onderzoek naar de thee-industrie in zes landen, waaronder India. Samen met China, Sri Lanka en Kenia is India goed voor bijna driekwart van ’s werelds theeproductie. Het rapport beschrijft hoe de theeproductie verschuift van plantages naar kleine boeren. De boeren staan zwak tegenover opkopers, hun verkoopprijzen zitten vaak onder de kostprijs en hun rechtspositie is zeer zwak. Op de overgebleven plantages zijn de levens- en werkomstandigheden veelal slecht, met ondervoeding en soms hongerdoden als gevolg. De theeproductie kampt ook met forse milieuproblemen zoals overmatig gebruik van pesticiden.

De LIW gaat ook met bedrijven (Unilever, Sara Lee etc.) en brancheorganisatie VNKT in gesprek om te werken aan verbeteringen in de theesector. Dat gebeurt in het Thee Consortium en binnenkort waarschijnlijk op grotere schaal in het Initiatief voor Duurzame Handel. Begonnen is met het in kaart brengen van de verschillende MVO initiatieven in de theesector. Vervolgens worden plannen gemaakt om verbeteringen door te voeren.

Rechtszaak tegen de LIW

Eind januari 2008 bereikten de LIW en de Schone Kleren Kampagne (SKK) een akkoord met een Indiaas kledingbedrijf dat in mei 2007 een rechtszaak tegen beide organisaties aanspande. Ex-premier Ruud Lubbers bemiddelde. Wij berichtten u al over het akkoord in een begeleidende brief bij de vorige India Actief. Toch duurde het nog tot juni tot ook de rechtszaken tegen de lokale organisaties en onderzoekers daadwerkelijk waren ingetrokken. LIW en SKK hebben veel tijd gestoken in het tot goede uitvoering brengen van het akkoord. Inmiddels is een ombudsman begonnen en heeft G-Star opnieuw orders bij het bedrijf FFI geplaatst. Volgens de overeenkomst zijn LIW en SKK met hun campagne gestopt maar de informatie blijft volgens afspraak onder de banner ‘case closed’ beschikbaar op deze website.

Lees meer over de LIW

De LIW heeft de afgelopen maanden veel meer ondernomen. Lees o.m. over de volgende activiteiten:

• de LIW draagt direct bij aan de nieuwe wereldwijde ISO standaard voor sociale verantwoordelijkheid van organisaties;
• weer een succesvolle Jongerenreis tegen Kinderarbeid naar India: nu het land in!
• tijdens de MVO Wereldwijd Week van het MVO Platform leren ‘Noord’ en ‘Zuid’ van elkaar. Leer mee via de lezenswaardige publicatie: ‘MVO: Wiens stem wordt gehoord?’